خىتاي ئالىملىرى X(2370) زەررىچىسى زەررىچە فىزىكىسىنىڭ ئۆلچەملىك مودېلى تەرىپىدىن ئالدىن پەرەز قىلىنىۋاتقان يېڭى بىر ماددا شەكلىگە مۇناسىۋەتلىك ھازىرغىچە بولغان ئەڭ كۈچلۈك دەلىلنى سۇنغانلىقلىرىنى بىلدۈردى.

خىتاي تەتقىقاتچىلىرى زەررىچە فىزىكىسىنىڭ ئۆلچەملىك مودېلى تەرىپىدىن ئۇزۇن يىللاردىن بۇيان نەزەرىيەۋى جەھەتتىن ئالدىن پەرەز قىلىنىپ كەلگەن ماددا شەكلى — «يېلىم شارچىسى» نىڭ مەۋجۇتلۇقىنى جەزملەشتۈرگەنلىكلىرىنى ئېلان قىلدى.

خىتاي پەنلەر ئاكادېمىيەسى يۇقىرى ئېنېرگىيەلىك فىزىكا تەتقىقات ئورنىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇ بايقاش خىتاي باشچىلىقىدىكى بېيجىڭ ئېلېكترون-پوزىترون سوقۇشتۇرۇش بېيجىڭ سپېكترومېتىرى III (BESIII) تەجرىبىسىنىڭ خەلقئارالىق ھەمكارلىق گۇرۇپپىسى تەرىپىدىن ئەمەلگە ئاشۇرۇلغان.

ئالىملار X(2370) دەپ ئاتىلىدىغان بۇ زەررىچىنى تۇنجى قېتىم 2011-يىلى بايقىغان ئىدى. 2024-يىلى تاماملانغان ئۆلچەشلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئىز قوغلاپ تەتقىق قىلىش نەتىجىسى شۇنى كۆرسەتتىكى، بۇ زەررىچىنىڭ خۇسۇسىيەتلىرى «يېلىم شارچىسى» ئۈچۈن پەرەز قىلىنغان خۇسۇسىيەتلەر بىلەن دەل كېلىدۇ.

ھازىرغىچە بولغان ئەڭ كۈچلۈك دەلىل

ئەڭ يېڭى تەتقىقاتتا، گۇرۇپپا ئەزالىرى كۆپ خىل يېڭى پارچىلىنىش شەكىللىرىنى ئېنىقلاپ چىققان ھەمدە زەررىچىنىڭ مۇھىم «پۇراق يەككە ھالىتى» (flavour-singlet) ئالاھىدىلىكىنى جەزملەشتۈرگەن. تەتقىقاتچىلارنىڭ سۆزىگە قارىغاندا، بۇ X(2370) زەررىچىسىنىڭ ئاساسلىقى «يېلىم شارچىسى» ئىكەنلىكىگە ئائىت ھازىرغىچە بولغان ئەڭ كۈچلۈك دەلىل ھېسابلىنىدىكەن.

ئۆلچەملىك مودېلدا پەرەز قىلىنىشىچە، گلۇئونلار (پىروتوند ۋە نېيترونلارنىڭ ئىچىدە كۇۋاركلارنى بىر-بىرىگە باغلايدىغان زەررىچىلەر) يەنە بىر-بىرى بىلەن باغلىنىپ «يېلىم شارچىسى» ھاسىل قىلالايدىكەن.

تەتقىقاتچىلار بۇ بايقاشنىڭ «يېلىم شارچىسى» نى ئېنىقلاش ئۈچۈن كۆرسىتىلگەن 50 يىلغا يېقىن تىرىشچانلىقنىڭ ئەڭ ئېنىق تەجرىبە دەلىلى ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - China gains edge over US in race to shape global AI rules