تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى مۇئاۋىن جۇمھۇر رەئىسى جەۋدەت يىلماز بىلەن تۈركمەنىستان مىنىستىرلار كابىنېتىنىڭ مۇئاۋىن رەئىسى نۆكەرگۇلى ئاتاگۇلىيېۋ، ئاشخابادتىكى تۈركمەنىستان سودا-سانائەت پالاتاسى يىغىن زالىدا ئايرىم ۋە ھەيئەتلەر ئارا سۆھبەت ئۆتكۈزدى.
سۆھبەتتىن كېيىن، يىلماز بىلەن ئاتاگۇلىيېۋنىڭ ئىشتىراك قىلىشى بىلەن 9-نۆۋەتلىك تۈركىيە-تۈركمەنىستان ھۆكۈمەتلەر ئارا ئىقتىساد كومىتېتى (HEK) يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى.
يىغىندىن كېيىن يىلماز بىلەن ئاتاگۇلىيېۋ ئىقتىسادىي ھەمكارلىققا ئالاقىدار 9-نۆۋەتلىك ھۆكۈمەتلەر ئارا ئىقتىساد كومىتېتى كېلىشىمنامىسىنى ۋە بۇ دائىرىدىكى 71 ماددىلىق ھەرىكەت پىلانىنى ئىمزالىدى.
يىغىندىن ئىلگىرى سۆز قىلغان جەۋدەت يىلماز، تۈركىيە بىلەن تۈركمەنىستاننىڭ خەرىتىلەردە چېگرالىرى بولغان ئىككى ئايرىم دۆلەتتەك كۆرۈنسىمۇ، ئەمەلىيەتتە ئورتاق تارىخ، مەدەنىيەت، يىلتىزى چوڭقۇر ئەسلىمە ۋە ئەڭ مۇھىمى ئورتاق كەلگۈسى تەسەۋۋۇرىنى ئورتاقلىشىدىغان ئىككى يېقىن ئىستراتېگىيەلىك شېرىك ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى.
ئۇ تۈركمەنىستان بىلەن بولغان ئۆزئارا سودا سوممىسىنىڭ ئۆتكەن يىلى 2.2 مىليارد دوللار بولغانلىقىنى، نىشانلىرىنىڭ 5 مىليارد دوللارلىق سودا مىقدارىغا قىسقا ۋاقىت ئىچىدە يېتىش ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
«بارلىق ئىمكانىيەتلىرىمىزنى سەپەرۋەر قىلىشقا تەييارمىز»
مەبلەغ سېلىشنى ئۆزئارا رىغبەتلەندۈرۈشنىڭ ۋە قوغداش كېلىشىمىنى يېڭىلاشنىڭ مۇھىملىقىغا ئىشارەت قىلغان يىلماز، تۈرك ھۆددىگەرلىرىنىڭ بۈگۈنگىچە تۈركمەنىستاندا 56 مىليارد دوللار قىممىتىدە 1101 تۈرنى ئۈستىگە ئالغانلىقىنى تىلغا ئېلىپ ئۆتتى.
تۈركمەنىستاننىڭ تەرەققىيات مۇساپىسىنىڭ بىر پارچىسى بولغانلىقىدىن زور مىننەتدارلىق ھېس قىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىگەن يىلماز، مۇنداق دېدى:
«بۈگۈن يەر شارى سودىسى ۋە تەمىنلەش زەنجىرى غايەت زور ئۆزگىرىشلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. يىللاردىن بۇيان ئىشلىتىلىپ كېلىنگەن شىمالىي كارىدور، رايونىمىزدىكى جۇغراپىيەلىك سىياسىي جىددىيچىلىكلەر ۋە توقۇنۇشلار سەۋەبىدىن ئالدىن پەرەز قىلغىلى بولمايدىغان ھالغا چۈشۈپ قالدى. جەنۇبىي يۆنىلىش بولسا، ھەم بىخەتەرلىك خەۋپلىرى ھەم قۇرۇلمىلىق مەسىلىلەر سەۋەبىدىن ئۆز سىغىمىنىڭ چېكىدىن ھالقىپ كېتىش باسقۇچىدا تۇرماقتا. مۇشۇنداق بىر مەنزىرىدە خەلقئارا ھازار (كاسپىي) ئۆتكىلى ئوتتۇرا كارىدورى، ئەمدى بىر تاللاشلا ئەمەس، بەلكى دۇنيا سودىسى ئۈچۈن بىخەتەر ۋە زۆرۈر بىر يۆنىلىشكە ئايلىنىپ قالدى. دەل مۇشۇ نۇقتىدا، بۇ ھاياتىي ئەھمىيەتكە ئىگە لىنىيەنىڭ مەركىزىدە ۋە ئەڭ ھالقىلىق بوسۇغىسىدا تۈركىيە بىلەن تۈركمەنىستان ئورۇن ئالماقتا».
يىلماز ئىككى دۆلەت بىرلىكتە كۈچەيتىدىغان ئوتتۇرا كارىدورنىڭ، پەقەت ئىككى دۆلەتنىڭ سودىسىنىلا ئەمەس، بەلكى پۈتكۈل ياۋروپا-ئاسىيانىڭ يۈكىنى، ئېنېرگىيەسىنى ۋە كەلگۈسىنى يەلكىسىگە ئالىدىغان ئاساسلىق ئومۇرتقا ئىكەنلىكىگە ئىشارەت قىلىپ: «بۇ لىنىيە قانچىلىك پۇختا، تاموژنا ۋە ئۆتۈش رەسمىيەتلىرىمىز قانچىلىك تېز بولسا، بۇ لىنىيە ئۈستىدە بەرپا قىلىدىغان ئورتاق پاراۋانلىقىمىزمۇ شۇنچە دائىمىي ۋە تەۋرەنمەس بولىدۇ» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.
«يېڭى ھەرىكەت پىلانىمىز 71 ماددىدىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئىنتايىن كەڭ دائىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ»
يىلماز ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدا مائارىپ ساھەسىدە ھەمكارلىق كېلىشىمىنىڭ ئىمزالىنىشىنىڭ ئەھمىيىتىنىڭ چوڭقۇرلۇقىغا ئىشارەت قىلىپ، كەلگۈسى باسقۇچتا بۇ مەسىلىدە تېخىمۇ كونكرېت قەدەملەرنىڭ بىرلىكتە تاشلىنىشىنى كۈتۈۋاتقانلىقىنى ئېيتتى.
تۈركىيە مائارىپ ۋەقپىنىڭ تۈركمەنىستاندا مەكتەپ ئېچىشىنى تەمىنلەيدىغان ئۆزئارا چۈشىنىش رامكا كېلىشىمىنىڭ ئىمزالىنىشى بىلەن دۆلەتتە ۋەقىپنىڭ قانۇنىي گەۋدىسىنىڭ قۇرۇلۇشىنىڭ، ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى رىشتىنى ئەۋلادتىن-ئەۋلادقىچە جانلىق تۇتىدىغانلىقىغا ئىشىنىدىغانلىقىنى تەكىتلىگەن يىلماز، مۇنداق دېدى:
«2025-يىلىدىكى 8-نۆۋەتلىك ھۆكۈمەتلەر ئارا ئىقتىساد كومىتېتى يىغىنىدا ئىمزالانغان 87 ماددىلىق ھەرىكەت پىلانىدا ئەمەلگە ئاشۇرۇلغان ماددىلار سەۋەبىدىن زور مىننەتدارلىق ھېس قىلماقتىمىز. تاماملىنالمىغان ماددىلارنىڭ يېڭى مەزگىلدە تېز سۈرئەتتە ئەمەلگە ئاشۇرۇلۇشىنى ئۈمىد قىلىمىز. بۈگۈن ئىمزالىغان يېڭى ھەرىكەت پىلانىمىز 71 ماددىدىن تەركىب تاپقان بولۇپ، ئىنتايىن كەڭ دائىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. سودىدىن سانائەتكە، قاتناشتىن ئېنېرگىيەگە ۋە مائارىپتىن يېزا ئىگىلىكىگىچە بولغان ھەر بىر ساھەدە يېڭى ماددىلىرىمىز ۋە خىزمەت ساھەلىرىمىز بار. ئاپپاراتلىرىمىزنىڭ نىشانلىرىمىزغا ئىگىدارچىلىق قىلىپ، كېيىنكى ھۆكۈمەتلەر ئارا ئىقتىساد كومىتېتى يىغىنىغىچە مەسئۇل بولغان ماددىلارنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشىنىڭ مۇھىملىقىنى يەنە بىر قېتىم ئالاھىدە تەكىتلەشنى خالايمەن».
