رۇسىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى سېرگېي لاۋروف دۆلىتىنىڭ ئۇكرائىنا بىلەن بولغان سۆھبەتلەرنىڭ ئىستانبۇلدا قايتىدىن باشلىنىش ئېھتىمالىغا "ئىجابىي" قارايدىغانلىقىنى ئېيتتى.

شەنبە كۈنى 5-نۆۋەتلىك ئانتاليە دىپلوماتىيە مۇنبىرىدە ئانادولۇ ئاگېنتلىقىنىڭ، تىنچلىق سۆھبەتلىرىنىڭ ئىستانبۇلدا قايتىدىن باشلىنىش ئېھتىمالى ۋە ئەنقەرەنىڭ ۋاسىتىچىلىك رولىنىڭ ئۈنۈمدارلىقى ھەققىدىكى سوئالىغا جاۋاب بەرگەن لاۋروف: «سۆھبەتلەرنىڭ ئىستانبۇلدا قايتىدىن باشلىنىش ئېھتىمالىنى ئىجابىي باھالايمىز» دېدى.

سۆھبەتلەرنى قايتىدىن باشلاش مەسىلىسىنىڭ نۆۋەتتە بىرىنچى دەرىجىلىك ئەۋزەللىك ئەمەسلىكىنى بىلدۈرگەن لاۋروف، رۇسىيە تەرەپنىڭ سۆھبەتلەرنى ھېچكىمگە ھەرگىز تاڭمايدىغانلىقىنى ئېيتتى. لاۋروف يەنە: «بىز ھەرۋاقىت بىرەر ھەمكارلاشقۇچى خاھىش بىلدۈرسە بىزنىڭمۇ تەييار بولىدىغانلىقىمىزنى پەرەز قىلىپ كەلدۇق. بۇ ئەھۋال سۆھبەت ئېلىپ بارغان ئۇكرائىنالىق خىزمەتداشلىرىمىزنىڭ ئىنتايىن ناچار خاتىرىلىرىگە قارىتامۇ كۈچكە ئىگە» دېدى.

لاۋروف سۆزىنىڭ داۋامىدا ئۇكرائىنا تەرەپ بىلەن 2022-يىلى ئاپرېلدا ئىستانبۇلدا ئۆتكۈزۈلگەن سۆھبەتلەرنى ۋە شۇنداقلا 2025-يىلىنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا بۇ چوڭ شەھەردە ئېلىپ بېرىلغان ئۈچ قېتىملىق تىنچلىق سۆھبىتىنى ئەسلىتىپ ئۆتتى. ئۇ: «سۆھبەتلەردىن قاچمايمىز. بىرى تەييار بولغاندا تەكلىپىنى بەرسۇن. ۋاقتىنىڭ توغرا، ئورنىنىڭ مۇۋاپىق ياكى ئەمەسلىكىگە ھەمدە كۈنتەرتىپنىڭ نېمە ئىكەنلىكىگە شۇ چاغدا قارايمىز» دېدى.

رۇسىيە ۋە ئۇكرائىنا ئۆتكەن يىلى ئىستانبۇلدا 16-ماي، 2-ئىيۇن ۋە 23-ئىيۇل كۈنلىرى ئۈچ قېتىم يېڭىلانغان تىنچلىق سۆھبىتى ئېلىپ باردى. سۆھبەتلەر تەرەپلەر ئوتتۇرىسىدا چوڭ كۆلەملىك ئەسىر ئالماشتۇرۇشنى ۋە ئېھتىماللىق  دائىرىسىدىكى تىنچلىق كېلىشىمى ئۈچۈن ھەر ئىككى تەرەپنىڭ مەۋقەسىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان لايىھە كېلىشىملەرنى ئوتتۇرىغا چىقاردى.

ئامېرىكا ۋاسىتىچىلىكىدە بولسا موسكۋا بىلەن كىيېۋ، بۇ يىلنىڭ بېشىدا 23-24-يانۋار، 4-5-فېۋرال ۋە 17-18-فېۋرال كۈنلىرىمۇ ئۈچ قېتىم تىنچلىق سۆھبىتى ئۆتكۈزگەن ئىدى. بۇلارنىڭ ئالدىنقى ئىككىسى ئەبۇ زەبىدە، ئۈچىنچىسى بولسا جەنۋەدە ئېلىپ بېرىلدى. شۇندىن بۇيان، موسكۋا بىلەن كىيېۋ رۇسىيە-ئۇكرائىنا تىنچلىق سۆھبەتلىرىدىكى توختاپ قېلىشنى ئامېرىكانىڭ ئىرانغا مەركەزلىشىپ قالغانلىقى بىلەن باغلىشى سەۋەبىدىن سۆھبەتلەرنى ۋېاتىنچە توڭلىتىپ تۇرغان ئىدى.

ئامېرىكا بىلەن بولغان ئىقتىسادىي مۇناسىۋەتلەر

رۇسىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى باشقا مەسىلىلەر ئۈستىدىمۇ توختىلىپ، موسكۋانىڭ، ئامېرىكانىڭ كەلگۈسىدىكى ئىقتىسادىي مۇناسىۋەتلىرىنى قانداق مۆلچەرلەيدىغانلىقىنى مۇزاكىرە قىلىش ۋاقتىنىڭ كەلگەنلىكىگە ئىشىنىدىغانلىقىنى ئېيتتى. لاۋروف: «تېخىمۇ ئېنىق قىلىپ ئېيتقاندا، ئۈزلۈكسىز داۋاملىشىۋاتقان ئۆزگىرىشلەر تىلغا ئېلىنىۋاتقاندا... (سابىق ئامېرىكا پىرېزىدېنتى جو) بايدىن دەۋرىدىن بۇيان ئېمبارگولار بىكار قىلىنمىدى، ھەتتا دىپلوماتىك مۈلۈكلەرمۇ قايتۇرۇپ بېرىلمىدى» دېدى.

لاۋروف لۇكوئىل (Lukoil) ۋە روسنېفت (Rosneft) غا ئوخشاش رۇسىيە شىركەتلىرىنىڭ ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ھۆكۈمىتى تەرىپىدىن ئاللىبۇرۇن يېڭى ئېمبارگولارغا دۇچ كەلگەنلىكىنى بىلدۈرۈپ، ۋاشىنگتوننىڭ يەر شارى ئېنېرگىيە بازارلىرىدىكى ئۈستۈنلۈكىنى "ئوچۇق ئاشكارە ئېلان قىلىنغان" بىر نىشان سۈپىتىدە تەسۋىرلىدى. لاۋروف يەنە، رۇسىيە بىلەن ئامېرىكانىڭ ترامپ ھۆكۈمىتى دەۋرىدىمۇ "نۇرغۇن ئىختىلاپلار"نى باشتىن كەچۈرۈشنى داۋاملاشتۇرغانلىقىنى ئەسكەرتتى.

ھورمۇز بوغۇزىدىكى قورشاۋ داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە لاۋروف، پەلەستىن مەسىلىسىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ئوتتۇرا شەرقتىكى باشقا مەسىلىلەرنىڭ ئۇنتۇلۇپ قالماسلىقى كېرەكلىكى ھەققىدە چاقىرىقتا بولدى.

لاۋروف: «ھېچكىم غەربىي قىرغاقنى ئەسلىمەيدۇ، ھېچكىم ئىسرائىلىيە رەھبەرلىكىنىڭ بىر پەلەستىن دۆلىتىنىڭ قەتئىي قۇرۇلمايدىغانلىقىنى ئوچۇق ئېلان قىلغانلىقتەك پاكىتىنى تىلغا ئالمايدۇ» دېدى ھەمدە ب د ت نىڭ ئىككى دۆلەتلىك ھەل قىلىش چارىسى قارارىنىڭ "سەل قارىلىشى ۋە زور دەرىجىدە يوق قىلىنىشىنىڭ نومۇس قىلارلىق ئىش بولىدىغانلىقىنى" ئېيتتى. اندىن سۈرىيەدىمۇ ئىنتايىن قىيىن مۇساپىلەرنىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقى تەرەپكە دىققەتلەرنى تارتتى.  

رۇسىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى يەنە: «پارس قولتۇقىدىكى ئۇرۇش، مېنىڭچە ھەرقانداق بىر يامان نىيەتتىن كېلىپ چىقمىغان ئىدى. مەدەنىيەتنى يوقىتىشقا قارىتىلغان ھەقىقىي پىلانلار بار دەپ ئويلىمايمەن. بۇ مېنىڭچە بىر ئىپادىلەش شەكلى. ئەمما پارس قولتۇقىدىن، ھورمۇز بوغۇزىدىن ۋە ئومان قولتۇقىدىن ئۆتىدىغان نېفىتنى كونترول قىلىش پىلانلىرى بار ئىدى» دېدى.

لاۋروف سۆزىنىڭ داۋامىدا موسكۋانى بىر "قەغەز يولۋاس"قا سېلىشتۇرۇش مەسىلىسىدە ئېھتىياتچان بولۇش كېرەكلىكىنى بىلدۈرۈپ، رۇسىيە بىلەن خىتاي ئوتتۇرىسىدىكى رىشتىنىڭ كىلاسسىك ھەربىي ئىتتىپاقلاردىن تېخىمۇ يۇقىرى، تېخىمۇ چوڭقۇر ۋە تېخىمۇ ئىشەنچلىك سۈپەتتە ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى.