سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئامېرىكا ئىراننىڭ سودا ئىشلىرىغا قولايلىق ياراتقۇچىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈش بىلەن تەھدىت سالدى
پىرېزىدېنت ترامپنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنىڭ مۇددىتىنى ئۇزارتىش ھەققىدىكى باياناتىدىن كېيىن، ۋاشىنگتوننىڭ دېڭىزدىكى قورشاۋنى داۋاملاشتۇرۇشى سەۋەبلىك نېفىت باھاسى ئىنتايىن تۇراقسىز بولدى.
ئامېرىكا ئىراننىڭ سودا ئىشلىرىغا قولايلىق ياراتقۇچىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈش بىلەن تەھدىت سالدى
ئامېرىكا ئىراننىڭ سودا ئىشلىرىغا قولايلىق ياراتقۇچىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈش بىلەن تەھدىت سالدى / Reuters

 ئامېرىكا خەزىنە ئىشلىرى مىنىستىرى ئىراننىڭ پۇل-مۇئامىلە ياكى نېفىت سودا تورلىرىغا ۋاسىتىچىلىك قىلىپ، ئىرانغا ياردەم بېرىۋاتقان بارلىق شەخسلەر ۋە پاراخوتلارنىڭ ئامېرىكانىڭ ئېمبارگوسىغا دۇچ كېلىشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇردى.

ئامېرىكا خەزىنە ئىشلىرى مىنىستىرى سىكوت بېسسېنت چارشەنبە كۈنى، ئامېرىكانىڭ ئىراننىڭ نېفىتنى ئاساس قىلغان ئىقتىسادىنى پالەچ ھالغا چۈشۈرۈشنى مەقسەت قىلغان پۇل-مۇئامىلە بېسىمىنى كۈچەيتىدىغانلىقىنى ۋە ئىران پورتلىرىغا يۈرگۈزۈۋاتقان دېڭىز قورشاۋىنى داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

بېسسېنت ئاممىۋى ئورتاقلىشىش تور بېتى X سەھىپىسىدە ئېلان قىلغان باياناتىدا: «بىرنەچچە كۈن ئىچىدە خارگ ئارىلىدىكى نېفىت ساقلاش ئامبارلىرى لىق تولىدۇ ۋە ئىراننىڭ سەزگۈر نېفىت قۇدۇقلىرى تاقىلىدۇ. ئىراننىڭ دېڭىز سودىسىنى چەكلەش ھاكىمىيەتنىڭ ئاساسلىق كىرىم مەنبەلىرىنى بىۋاسىتە نىشان قىلماقتا» دېدى.

بېسسېنت مىنىستىرلىقىنىڭ ئىراننىڭ كىرىم قىلىش، پۇل يۆتكەش ۋە مەبلەغلەرنى دۆلەتكە قايتۇرۇپ كېلىش ئىقتىدارىنى پالەچ ھالغا چۈشۈرۈش مەقسىتىدە، «ئەڭ يۇقىرى بېسىم» دەپ ئاتالغان پىلاننى ئىجرا قىلىشنى داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

مىنىستىر يەنە مۇنداق دەپ يازدى: «يوشۇرۇن سودا ۋە پۇل-مۇئامىلە يوللىرى ئارقىلىق ئىرانغا قولايلىق يارىتىپ بەرگەن ھەرقانداق شەخس ياكى پاراخوت ئامېرىكانىڭ ئېمبارگوسىغا ئۇچراش خەۋپىگە دۇچ كېلىدۇ. بىز چىرىكلەشكەن رەھبەرلەر تەرىپىدىن ئوغرىلانغان مەبلەغلەرنى ئىران خەلقى نامىدىن داۋاملىق توڭلىتىپ قويىمىز.»

سەيشەنبە كۈنى نېفىت باھاسى ئادەتتىن تاشقىرى دەرىجىدە داۋالغۇشلۇق ھەلەتتنى باشتىن كەچۈردى؛ پىرېزىدېنت دونالد ترامپ ئىران بىلەن تۈزۈلگەن ئىككى ھەپتىلىك ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنىڭ مۇددىتىنىڭ ئۇزارتىلىدىغانلىقىنى جاكارلىغان بولسىمۇ، ۋاشىنگتون دېڭىز قورشاۋىنى داۋاملاشتۇرماقتا.

بۇنىڭدىن ئىلگىرى ترامپ ئىراننىڭ «ئابرۇيىنى ساقلاپ قېلىش» ئۈچۈن ھورمۇز بوغۇزىنى تاقاق ھالەتتە تۇتۇشنى خالايدىغانلىقىنى ئېيتقان ئىدى.

ترامپ مۇنداق دېگەن ئىدى: «ئىران ھورمۇز بوغۇزىنىڭ تاقىلىپ قېلىشىنى خالىمايدۇ؛ ئۇلار بوغۇزنىڭ ئوچۇق بولۇشىنى، شۇ ئارقىلىق كۈنىگە 500 مىليون دوللار كىرىم قىلىشنى خالايدۇ. ئۇلارنىڭ تاقىۋېتىشنى خالايدىغانلىقىنى ئېيتىشى پەقەت مەن بۇ يەرنى پۈتۈنلەي قورشاۋ ئاستىغا ئالغانلىقىم ئۈچۈندۇر، شۇڭا ئۇلار پەقەت ئۆزلىرىنىڭ <ئابرۇيىنى ساقلاپ قېلىش> نىلا ئويلايدۇ.»

ترامپ سۆھبەتكە مۇرەسسەچىلىك قىلىۋاتقان پاكىستاننىڭ تەلىپىگە بىنەئەن، تېھراننىڭ «بىرلەشمە تەكلىپ» تەييارلىشىغا پۇرسەت بېرىش مەقسىتىدە، ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنىڭ مۇددىتىنى ئۇزارتىدىغانلىقىنى ئۇقتۇردى.

پاكىستان 8-ئاپرېل كۈنى مۇرەسسەچىلىك ئارقىلىق قولغا كەلتۈرۈلگەن ئىككى ھەپتىلىك ئۇرۇش توختىتىشتىن كېيىن، 11-12-ئاپرېل كۈنلىرى ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى سۆھبەتكە ساھىبخانلىق قىلغان ئىدى؛ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمى ۋاشىنگتون ۋاقتى چارشەنبە كۈنى كەچتە ئاخىرلىشىدۇ، دەپ بېكىتىلگەن ئىدى.

ھەم يېڭى بىر سۆھبەت باسقۇچى ئۈچۈن داۋاملىق خىزمەت ئىشلەنمەكتە، ھەمدە دېڭىز قاتنىشى يولىنى قايتىدىن ئېچىش مەسىلىسىدىكى سىياسىي مۈجمەللىكمۇ داۋاملاشماقتا.

ئىزدىنىڭ
خەۋپسىزلىك كېڭىشى لىۋاندىكى تىنچلىقنى ساقلاش قىسمىغا قىلىنغان ھۇجۇمنى ئەيىبلىدى
مۇئاۋىن پىرېزىدېنت ۋانس سەيشەنبە كۈنى ئىران سۆھبىتى دائىرىسىدە پاكىستانغا سەپەر قىلىدۇ
شى جىنپىڭ سەئۇدى ئەرەبىستان تەخت ۋارىسى بىلەن ھورمۇز بوغۇزى مەسىلىسى ئۈستىدە سۆھبەتلەشتى
پولشا ئۇرۇش جىنايىتىنى ئېتىراپ قىلغان ئىسرائىلىيە ئەسكەرلىرىنى  جاۋابكارلىققا تارتىشقا چاقىردى
ئىسرائىلىيە غەززەدە يەنە ئۈچ كىشىنىڭ جېنىغا زامىن بولدى
تېھران ئامېرىكانىڭ ئىران يۈك پاراخوتىنى مۇسادىرە قىلىشىغا: «بۇ بىر دېڭىز قاراقچىلىقى» دەپ باھا بەردى
ترامپ: ئىراننىڭ قويۇقلاندۇرۇلغان ئۇرانىنى قايتۇرۇۋېلىش مۇساپىسى «ئۇزۇن ۋە مۈشكۈل» بولىدۇ
خىتاي ئامېرىكانى تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشنى توختىتىشقا چاقىردى
ئۇكرائىنانىڭ ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى رۇسىيەنىڭ تۇاپسې پورتىغا زەربە بەردى
ئىران موسساد بىلەن چېتىشلىقى بارلىقى ئىلگىرى سۈرۈلگەن ئىككى كىشىنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلدى
شىمالىي كورېيە چاچما بومبىلىق باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارنى سىناق قىلدى
ئىران ئۇرۇشى ئەۋجىگە چىققان بىر پەيتتە ئامېرىكا، ياپونىيە ۋە فىلىپپىن بىرلەشمە مانېۋىر باشلىدى
ئىران يۈك پاراخوتىنىڭ تۇتۇپ قېلىنىشىغا قايتۇرما زەربە بېرىش ئۈچۈن ئامېرىكا پاراخوتلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
خىتايدىن كېلىۋاتقان ئىران پاراخوتىنى ئامېرىكا  تۇتۇپ قالدى، ئىران قاتتىق نارازىلىق بىلدۈردى
ئىسرائىلىيە ئەسكىرى جەنۇبىي لىۋاندا ئەيسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ھەيكىلىنى چىقىپ تاشلىدى