ئىقتىساد
2 مىنۇت ئوقۇش
كانادا ئامېرىكا ماللىرىغا 20 مىليارد دوللارلىق تاموژنا بېجى قويدى
كانادانىڭ قايتۇرما تەدبىرلىرى ئىككى تەرەپلىك سودا سۆھبىتى مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن، 20 مىليارد دوللارلىق ئىمپورت مەھسۇلاتىنى زەربە ئوبيېكتى قىلدى.
كانادا ئامېرىكا ماللىرىغا 20 مىليارد دوللارلىق تاموژنا بېجى قويدى
2026-يىلى 1-سېنتەبىر، ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلاندىن تارتىلغان كۆرۈنۈشتە ئونتارىيودىكى ۋىندسور بىلەن مىچىگاندىكى دېترويىتنى تۇتاشتۇرۇپ تۇرىدىغان گوردى ھاۋ خەلقئارا كۆۋرۈكىدىن ئۆتۈۋاتقان ئاپتوموبىللار كۆرۈنمەكتە. / Reuters Archive

كانادا سەيشەنبە كۈنى سەھەردە ئامېرىكادىن ئىمپورت قىلىنىدىغان 20 مىليارد دوللارلىق (27 مىليارد 600 مىليون كانادا دوللىرى) مەھسۇلاتقا قايتۇرما تاموژنا بېجى قويۇپ، ئىككى قوشنا دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى سودا ئۇرۇشىنى تېخىمۇ كەسكىنلەشتۈردى.

تۈركىيە ۋاقتى سائەت 07:01 دە (يەرلىك ۋاقىت 00:01 دە) كۈچكە ئىگە بولغان بۇ قايتۇرما تەدبىرلەر، ئامېرىكانىڭ 338-ماددا دائىرىسىدە قويغان تاموژنا بېجىغا دوللار قىممىتى بويىچە «بىرگە بىر» جاۋاب قايتۇرۇشنى مەقسەت قىلىدۇ.

ئوتتاۋا پولات-تۆمۈر، سۈت مەھسۇلاتلىرى، ئائىلە ئېلېكتىر سايمانلىرى، دېھقانچىلىق ئۈسكۈنىلىرى، سېللۇلوزا، قەغەز ۋە ئېلېكتىرونلۇق مەھسۇلاتلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان مۇھىم ساھەلەر بويىچە ئامېرىكادىن ئىمپورت قىلىنىدىغان ماللارغا %15، %25 ۋە %50 نىسبەتتە تاموژنا بېجى قويدى.

بۇ جىددىيچىلىك، ئىككى تەرەپلىك سودا سۆھبىتى ئاۋغۇستنىڭ ئاخىرىدا مەغلۇپ بولغاندىن كېيىن يۈز بەردى. سۆھبەتنىڭ مەغلۇپ بولۇشى دونالد ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ كانادانىڭ مۇھىم مەھسۇلاتلىرىغا %50 تاموژنا بېجى قويۇشىغا سەۋەب بولغانىدى.

ئامېرىكانىڭ تەدبىرلىرى، پىرېزىدېنتقا قايتۇرما سودا توسالغۇلىرىنى يولغا قويۇش ھوقۇقى بېرىدىغان ئامېرىكا سودا قانۇنىنىڭ 338-ماددىسىغا ئاساسەن، پولات-تۆمۈر، ئاليۇمىن، ياغاچ ماتېرىياللىرى ۋە ئاپتوموبىل زاپچاسلىرىنى زەربە ئوبيېكتى قىلغانىدى.

كانادا قايتۇرما تاموژنا بېجىنىڭ پەقەت ئامېرىكادا ئىشلەپچىقىرىلغان مەھسۇلاتلارغىلا تەتبىقلىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى. بۇ تەدبىر يولغا قويۇلغان كۈنى توشۇلۇۋاتقان ماللارغا تەسىر كۆرسەتمەيدۇ.

ترامپ ھۆكۈمىتى مەزگىلىدە ئارقا-ئارقىدىن قويۇلغان ئىمپورت بېجى ۋە ئۆزئارا قايتۇرما تەدبىرلەر تۈپەيلىدىن، ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى سودا ماجىراسى كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە كەسكىنلەشتى.

ترامپ كانادا بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدىكى سودا قىزىل رەقىمىنى تاموژنا بېجى قويۇش قارارىنىڭ ئاساسلىق سەۋەبلىرىدىن بىرى سۈپىتىدە كۆرسەتتى. ئۇ ئوتتاۋانىڭ ئامېرىكاغا «ئالدامچىلىق قىلىۋاتقانلىقى»نى كۆپ قېتىم ئىلگىرى سۈرۈپ، بۇ ئەھۋالنى تەنقىد قىلغانىدى.

ئىزدىنىڭ
ترامپ: تەيۋەن ئالياسكا تۈرىدىكى تەبىئىي گازنىڭ %30 ىنى 20 يىل بويىچە سېتىۋالىدۇ
كۇبا نېفىت ساھەسىنى چەت ئەل مەبلىغىگە ئېچىش ئۈچۈن كونا قانۇنلارنى بىكار قىلدى
سەئۇدى ئەرەبىستان رىيادتىكى يىغىندا ئېنېرگىيە تەمىناتىغا ۋەدە بەردى
ياۋروپا ئىتتىپاقى تۈركىيەنىڭ توققۇز ئايلىق ئاپتوموبىل ئېكسپورتىدا بىرىنچى قاتاردىن ئورۇن ئالدى
تۈركىيە قوشنا دۆلەتلەرگە 20 مىليارد 900 مىليون دوللارلىق ئېكسپورت قىلدى
تۈركىيە ئاپتوموبىل ساھەسى ئېكسپورتتا سېنتەبىردىمۇ ئالدىنقى ئورۇنغا ئۆتتى
ترامپ جەنۇبىي كورېيەنىڭ ئامېرىكاغا 200 مىليارد دوللار مەبلەغ سالىدىغانلىقىنى جاكارلىدى
ترامپ دىزېل ئېكسپورتىنى چەكلەشنى ئويلىشىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى
قازاقىستان بىلەن گېرمانىيە تەخمىنەن 2 مىليارد دوللارلىق سودا كېلىشىملىرىنى ئىمزالىدى
خىتاي بىلەن ئامېرىكا تاموژنا بېجىنى تۆۋەنلىتىش، كۆمۈر سودىسى ۋە سۈنئىي ئەقىل سۆھبىتىدە كېلىشتى
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان تۈركىيە—ئامېرىكا سودا كېڭىشى يىغىنىدا  سۆز قىلدى
ئېنېرگىيەدە تارىخىي بۇرۇلۇش: سىلانېتس گازى ۋە سىلانېتس نېفىتى تەڭلىمىگە كىرمەكتە
كانادانىڭ ئامېرىكاغا قاراتقان قايتۇرما تاموژنا بېجى رەسمىي يولغا قويۇلدى
ۋولكسۋاگېن (Volkswagen) دۇنيا مىقياسىدا يەنە 50 مىڭ خادىمىنى قىسقارتىدۇ
تۈركىيەنىڭ ئىيۇل ئېيىدىكى ئېكسپورتى 25 مىليارد 600 مىليون دوللارغا يەتتى
خىتاي ئامېرىكانىڭ سودا جازالىرىغا قارشى «تاقابىل تۇرۇش تەدبىرلىرى» نى ئېلان قىلدى
گازپروم: ياۋروپانىڭ تەبىئىي گاز ئامبارلىرىدىكى قىسچىلىق تەمىنات خەۋپى ياراتماقتا
ئامېرىكا مەركىزىي بانكاسى ئۆسۈم نسبىتىنى ئۆزگەرتمىدى
ئامېرىكا 60 تىن ئارتۇق دۆلەتكە يېڭى تاموژنا بېجى قويىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى
تۈركىيە شامال ئېنېرگىيەسىدە دۇنيادا 5-، قۇياش ئېنېرگىيەسىدە 10-ئورۇندا تۇرىدۇ