28-فېۋرال كۈنى ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئورتاق ھاۋا ھۇجۇمى بىلەن باشلانغان ئىران ئۇرۇشى، رايون مىقياسىدا قالايمىقانچىلىق پەيدا قىلىشنى ۋە پۇل-مۇئامىلە بازارلىرىنى قالايمىقانلاشتۇرۇۋېتىشنى داۋاملاشتۇرماقتا. بۇ ۋەزىيەت ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپقا توقۇنۇشنى تېزدىن ھەل قىلىش چارىسى تېپىش بېسىمىنى كۈچەيتمەكتە.
ترامپ ئىراننىڭ يېڭى رەھبەرلىرى بىلەن ئېلىپ بېرىلغان سۆھبەتلەردە چەكلىك ئىلگىرىلەش بولغانلىقىنى كۆرگەندىن كېيىن، پوزىتسىيەسىنى تېخىمۇ قاتتىقلاشتۇردى.
ترامپ ئاممىۋى ئورتاقلىشىش تور بېتى Truth Social سەھىپىسىدە ئېلان قىلغان باياناتىدا: «بىز ئىراندا قېلىپ قالغانلارنى يوقىتىشنى تېخى باشلىغىنىمىز يوق، كۆۋرۈكلەر ۋە ئېلېكتىر ئىستانسىلىرى بار» دېدى.
ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئابباس ئاراقچى پۇقراۋى قۇرۇلۇشلارغا ھۇجۇم قىلىشنىڭ ئىرانلىقلارنى تەسلىم بولۇشقا مەجبۇرلىيالمايدىغانلىقىنى بىلدۈردى. سۈنئىي ھەمراھ فوتو سۈرەتلىرى ھورمۇز بوغۇزىدىكى ئىستراتېگىيەلىك ئورۇنغا جايلاشقان قەشم ئارىلىدىن ئىس - تۈتەك ئۆرلەۋاتقانلىقىنى كۆرسەتتى.
خەلقئارا قانۇن مۇتەخەسسىسلىرى ئامېرىكا كۈچلىرىنىڭ پوزىتسىيەسى ۋە يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلارنىڭ باياناتلىرىنىڭ ئۇرۇش جىنايىتى سادىر قىلىش ئېھتىماللىقى جەھەتتە ئېغىر ئەندىشىلەرنى تۇغدۇرغاپەيدا قىلغانلىقىنى ئېيتتى. ترامپنىڭ ئىراننىڭ پۇقراۋى ئېلېكتىر ئىستانسىلىرىغا قاراتقان تەھدىتلىرى ۋە دۈشمەنلىككە خاتىمە بېرىش مەسىلىسىدە ئېنىق بىر ۋاقىت جەدۋىلى بەرمەسلىكى، دۇنياۋى پاي چېكى باھاسىغا سەلبىي تەسىر كۆرسەتتى ۋە نېفىت باھاسىنى ئۆستۈرۈۋەتتى.
ئەنگلىيە دېڭىز قاتنىشى ئەركىنلىكىنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش يوللىرىنى تەتقىق قىلىش ئۈچۈن توردا ئۆتكۈزۈلگەن بىر يىغىنغا رىياسەتچىلىك قىلدى. بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى خەۋپسىزلىك كېڭىشى بوغۇز ئەتراپىدىكى سودا پاراخوتلىرىنى قوغداشنى نىشان قىلغان بىر لايىھە ئۈستىدە ئاۋازغا قويۇش ئېلىپ بارىدۇ.
ئىران ھورمۇز بوغۇزىنى تاقىدى ۋە كەلگۈسىدىكى كونتروللۇقىغا ئائىت رىقابەت خاراكتېرلىك بىر پىلاننى ئوتتۇرىغا قويدى. ياۋروپا ئىتتىپاقى ئىراننىڭ پاراخوتلارنىڭ ئۆتۈشى ئۈچۈن ھەق تەلەپ قىلىشىغا قارشى چىقتى.
بۇ توقۇنۇشنىڭ ئىراننىڭ ئوتتۇرا شەرقنىڭ ئېنېرگىيە مەنبەلىرى ئۈستىدە مونوپوللۇق تۇرغۇزۇۋېلىشىدىن قورقۇش ھېسسىياتىنى پەيدا قىلدى. پارىس قولتۇقى دۆلەتلىرى ئۆزىنى قوغداش ھوقۇقىنى ساقلاپ قالغان بولسىمۇ، ئەمما ھەربىي جەھەتتىن قايتۇرما زەربە بېرىشتىن ئۆزىنى قاچۇرماقتا.
ئۇرۇش باشلانغاندىن بۇيان ئوتتۇرا شەرقتە مىڭلىغان كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى، ئون مىڭلىغان كىشى يارىلاندى. يېقىلغۇ قىسلىقى پۈتۈن ئاسىيا مىقياسىدا ئىقتىسادىي قىيىنچىلىقلارنى كەلتۈرۈپ چىقاردى ھەمدە ئافرىقادا ئىقتىسادنىڭ ئاستىلاپ كېتىشى مۇمكىنلىكى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇش بېرىلدى.
مەنبە: TRT خەۋەرلىرى
