ئامېرىكادىكى ئونلارچە خەلقئارا قانۇن مۇتەخەسسىسى ئوچۇق مەكتۇپ ئىمزالاپ، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ بۇ ھەپتە ئىراننىڭ ئېنېرگىيە ۋە تۇز چەككىلەش زاۋۇتلىرىغا ھۇجۇم قىلىدىغانلىقى توغرىسىدىكى تەھدىتىنى يەنە بىر قېتىم تەكرارلىشىدىن كېيىن، ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قاراتقان ھۇجۇملىرىنىڭ ئۇرۇش جىنايىتى شەكىللەندۈرىدىغانلىقىنى ئەسكەرتتى.
خارۋارد، يالې، ستانفورد ۋە كالىفورنىيە ئۇنىۋېرسىتېتى قاتارلىق داڭلىق بىلىم يۇرتلىرىدىن كەلگەن 100 دىن ئارتۇق خەلقئارا قانۇن مۇتەخەسسىسى پەيشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان ئوچۇق مەكتۇپىدا، ئامېرىكا قوراللىق كۈچلىرىنىڭ ھەرىكەتلىرى ۋە يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارلىرىنىڭ باياناتلىرى «يوشۇرۇن ئۇرۇش جىنايەتلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان خەلقئارا كىشىلىك ھوقۇق قانۇنى ۋە خەلقئارا ئىنسانپەرۋەرلىك قانۇنىغا خىلاپلىق قىلىش جەھەتتە ئېغىر ئەندىشە قوزغىماقتا» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.
مەكتۇپتا ترامپنىڭ مارت ئېيىنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا ئامېرىكانىڭ ئىرانغا «پەقەت كۆڭۈل ئېچىش ئۈچۈنلا» ھۇجۇم قىلىشى مۇمكىنلىكى ھەققىدىكى باياناتى ھەمدە ئامېرىكا مۇداپىئە مىنىستىرى پېت ھېگسېتنىڭ مارت ئېيىنىڭ باشلىرىدا ئامېرىكانىڭ «ئەخمەقلەرچە تۇقۇنۇش قائىدىلىرى»گە ئاساسەن ئۇرۇش قىلمايدىغانلىقى ھەققىدىكى سۆزلىرى ئالاھىدە تەكىتلەندى.
مۇتەخەسسىسلەر مەكتۇپىدا يەنە مۇنداق دېدى: «ئامېرىكا باج تاپشۇرغۇچىلىرىغا ھەر كۈنى 1-2 مىليارد دوللارغىچە چىقىم ئېلىپ كېلىۋاتقان بۇ ئۇرۇش رايوندىكى پۇقرالارغا زور تالاپەت يەتكۈزۈش بىلەن بىرگە، پۈتۈن يېقىن شەرق بويىچە يۈزلەرچە پۇقرانىڭ ھاياتىدىن ئايرىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىپ، ئېغىر مۇھىت ۋە ئىقتىسادىي زىيانلارنى كەلتۈرۈپ چىقارماقتا. بىز ئامېرىكا ھۆكۈمەت ئەمەلدارلىرىنى ب د ت ئەھدىنامىسىگە، خەلقئارا ئىنسانپەرۋەرلىك قانۇنىغا ۋە كىشىلىك ھوقۇق قانۇنىغا ھەر ۋاقىت جىددىي رىئايە قىلىشقا، شۇنداقلا ئامېرىكانىڭ خەلقئارا قانۇن نورمىلىرىغا بولغان ساداقىتى ۋە ھۆرمىتىنى ئاشكارا بايان قىلىشقا چاقىرىمىز.»
مەزكۇر مەكتۇپ «Just Security» سىياسەت ژۇرنىلىنىڭ تور بېتىدە ئېلان قىلىندى. مۇتەخەسسىسلەر ئۇرۇشنىڭ بىرىنچى كۈنى ئىراندا بىر مەكتەپكە قىلىنغان ھۇجۇمنى مىسال قىلىپ، مەكتەپ، داۋالاش ئەسلىھەلىرى ۋە ئاھالىلەر تۇرالغۇلىرىنى زەربە ئوبيېكتى قىلغان ھۇجۇملاردىن ئىنتايىن ئەنسىرەيدىغانلىقىنى بىلدۈرۈشتى.
«ئىنسان قېلىپىدىن چىققان» سۆز-ئىبارىلەر
ترامپ چارشەنبە كۈنى ئىرانغا «ئىنتايىن قاتتىق» زەربە بېرىدىغانلىقىنى بايان قىلىپ: «ئالدىمىزدىكى ئىككى-ئۈچ ھەپتە ئىچىدە ئۇلارغا ئىنتايىن كۈچلۈك زەربە بېرىپ، ئۇلارنى ئۆزلىرى تەۋە بولغان تاش قوراللار دەۋرىگە قايتۇرىمىز» دېدى.
ئامېرىكادىكى نوپۇزلۇق بىر مۇسۇلمانلار ھوقۇقىنى قوغداش گۇرۇپپىسى ترامپنىڭ ئىراننى «تاش قوراللار دەۋرىگە قايتۇرۇش» تەھدىتىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۇرۇش مەزگىلىدىكى سۆز-ئىبارىلىرىنىڭ «ئىنسان قېلىپىدىن چىقىش» ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى ۋە ئۇنى ئەيىبلىدى.
بۇ ئۇرۇش ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ 28-فېۋرال كۈنى ئىرانغا بىرلىكتە ھۇجۇم قىلىشى بىلەن باشلانغان بولۇپ، ھازىرغىچە ئىراندا 1340 تىن ئارتۇق كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى. ئىران بولسا بۇنىڭغا جاۋابەن ئىسرائىلىيە بىلەن پارس قولتۇقى دۆلەتلىرىدىكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ئۇچقۇ ۋە باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارنى ئىشلىتىپ قايتۇرما ھۇجۇم قىلدى.
