سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
خىتاي سىيرەك توپىدىن پايدىلىنىپ ياپونىيەنى قىستىماقتا
خىتاي ياپونىيەگە قاراتقان سىيرەك توپا ئېلېمېنتلىرى چەكلىمىسىنى «قايتا ھەربىيلىشىش» ئەندىشىسى بىلەن ئاقلىدى.
خىتاي سىيرەك توپىدىن پايدىلىنىپ ياپونىيەنى قىستىماقتا
تەقلىدىي سۈرەتتە بېسىپ چىقىرىلغان خىتاي ۋە ياپونىيە دۆلەت بايراقلىرى. / رويتېرس، ئارخىپ سۈرىتى.

بېيجىڭ سىيرەك توپا ئېلېمېنتلىرى ئېكسپورت چەكلىمىلىرىنىڭ، ياپونىيەنىڭ قايتا ھەربىيلىشىشى ۋە يادرو قورال ئارزۇسىنىڭ ئالدىنى ئېلىشنى مەقسەت قىلىدىغانلىقىنى ئېيتتى؛ توكيو ئۆزىنىڭ مۇھىم سانائەت ساھەلىرىگە تەھدىت ئېلىپ كېلىۋاتقان ۋە كۈنسېرى ئېغىرلىشىۋاتقان ئىتترىي (yttrium) كەمچىللىكى مەسىلىسىدە ئامېرىكانىڭ ياردىمىنى تەلەپ قىلدى.

خىتاي چارشەنبە (2026-يىلى 21-ئۆكتەبىر) كۈنى ياپونىيەگە قاراتقان سىيرەك توپا ئېلېمېنتلىرىنى ئېكسپورت قىلىش چەكلىمىسىنى ئاقلاپ، بۇ تەدبىرلەرنىڭ توكيونىڭ «قايتا ھەربىيلىشىشى» ۋە يادرو قوراللىرىغا ئېرىشىش ئۇرۇنۇشلىرىنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەقسىتىدە يولغا قويۇلغانلىقىنى بىلدۈردى.

خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى ماۋنىڭ بېيجىڭدا ئۆتكۈزۈلگەن قەرەللىك ئاخبارات ئېلان قىلىش يىغىنىدا، مەزكۇر چەكلىمىلەرنىڭ خىتاينىڭ قانۇن-نىزاملىرىغا ئاساسەن چىقىرىلغانلىقىنى ئېيتتى.

ئۇ «مالىيە ۋاقتى گېزىتى» (Financial Times) نىڭ بىر خەۋىرىگە جاۋاب بەرگەن بولۇپ، مەزكۇر خەۋەردە ياپونىيەنىڭ سىيرەك توپا ئېلېمېنتى بولغان ئىتترىي تەمىناتىنىڭ ئازىيىپ كېتىشى سەۋەبلىك، بېيجىڭنى ئېكسپورت تىزگىنىنى بوشىتىشقا قايىل قىلىش مەقسىتىدە ئامېرىكادىن ياردەم سورىغانلىقى تىلغا ئېلىنغان ئىدى.

ماۋنىڭ: «خىتاينىڭ دۇنياۋى ئاچقۇچلۇق كان بايلىقلىرىنى ئېچىش ۋە تەمىنلەش زەنجىرىنىڭ مۇقىملىقى ھەم بىخەتەرلىكىنى قوغداش مەيدانى ئۆزگەرمىدى»،دەپ تەكىتلىدى ۋە بارلىق تەرەپلەرنىڭ ئىجابىي رول ئوينىشى كېرەكلىكىنى قوشۇمچە قىلدى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Did China really ‘ban’ rare-earth exports?

«مالىيە ۋاقتى گېزىتى» سەيشەنبە (20-ئۆكتەبىر) كۈنى ياپونىيەنىڭ ئىتترىي زاپىسىنىڭ بىر نەچچە ئاي ئىچىدە تۈگەپ كېتىش ئېھتىماللىقى بارلىقىنى، بۇنىڭ ئاپتوموبىل، ئاۋىياتسىيە-ئالەم قاتنىشى ۋە ئۆزەك (يېرىم ئۆتكۈزگۈچ) ئىشلەپچىقىرىشىغا ئېغىر دەرىجىدە زەربە بېرىش خەۋپى بارلىقىنى خەۋەر قىلغان ئىدى.

مەزكۇر گېزىت ياپونىيە ئەمەلدارلىرىنىڭ ئېيتقانلىرىنى نەقىل كەلتۈرۈپ، توكيونىڭ ياراشتۇرغۇچى بولۇپ بېرىشنى تەلەپ قىلىپ، ۋاشىنگتون ۋە ئامېرىكانىڭ چوڭ شىركەتلىرى بىلەن ئالاقىلەشكەنلىكىنى بىلدۈردى.

رېياكتىپ ئايروپىلان موتورلىرى ۋە ئۆزەك ئۈسكۈنىلىرىنىڭ ئىسسىققا چىداملىق سىرلىرىدا ئىشلىتىلىدىغان ئىتترىينىڭ خىتاينىڭ سىرتىدىكى بازار باھاسى ئىككى يىل ئىچىدە 179 ھەسسە ئۆرلەپ كەتكەن.

بېيجىڭ فېۋرال ئېيى (2026) دا ياپونىيە شىركەتلىرىگە قاراتقان ئېكسپورت تىزگىنىنى چىڭىتقان بولۇپ، ھەربىي ئىشلەپچىقىرىش بىلەن ئالاقىسى بار دەپ قارالغان شىركەتلەرنى ئاساسلىق نىشان قىلغان ئىدى.

ئىزدىنىڭ
فىرانسىيە پىرېزىدېنتى ماكرون دۆلىتى ئۈچۈن قوشۇمچە دىزېل ھەل قىلدى
تاشقى ئىشلار مىنىستىرى فىدان بىريۇسسېلدا ناتو باش كاتىپى رۇتتې بىلەن كۆرۈشتى
ئىران: ھورمۇز بوغۇزىدا ئامېرىكانىڭ بىر «MQ-9» ئاپپاراتىنى ئېتىپ چۈشۈردۇق
ئامېرىكا پالاتا ئەزاسى ساندېرس ئىسرائىلىيەگە ھەربىي ياردەمنى توختىتىشقا چاقىردى
ئۇكرائىنا: رۇسىيەنىڭ  تاڭ ئاتقۇچە قىلغان ھۇجۇملىرىدا ئۈچ كىشى ئۆلدى، 11 كىشى يارىلاندى
ئامېرىكانىڭ بەزى ئىشتاتلىرىدا ئوتتۇرا مەزگىللىك سايلامغا بېلەت تاشلاش باشلاندى
باڭلادېشتا قىزىل كېسەل سەۋەبىدىن قازا قىلغان بالىلار سانى 1201 گە يەتتى
ئىسرائىلىيە 183 دۆنۈم پەلەستىن زېمىنىنى تارتىۋالدى
نېتانياھۇ ترامپقا «تاماملىشىمىز كېرەك بولغان بىر ئىش بار» دېدى
يەمەن ئارمىيەسى: 1164 ھەرىكەتتە 558 ھۇسىي بىر تەرەپ قىلىندى
مىلان—جىددى ئايروپىلانى بومبا بارلىقى ھەققىدىكى مەلۇم قىلىش ئۇچۇر سەۋەبىدىن رىمغا جىددىي قوندى
كولومبىيەدىكى بىر قانۇنسىز ئالتۇن كېنى گۈمۈرۈلۈپ چۈشۈپ، 14 كىشى قازا قىلدى
ئامېرىكا ئۇكرائىناغا «ۋەتەنپەرۋەر» ناملىق باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارنى ئەۋەتىشنى تەستىقلاشنى كېچىكتۈردى
ترامپ خىتايدا پۇتىن ۋە شى جىنپىڭ بىلەن كۆرۈشۈشكە تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى
مىنىستىر فىدان سەئۇدى ئەرەبىستان تاشقى ئىشلار  ۋەزىرى بىلەن كۆرۈشتى