ياۋروپا ئىتتىپاقى ئۇكرائىنانىڭ ئامېرىكا سۈنئىي ھەمراھ ئالاقە سىستېمىسىغا بولغان بېقىندىلىقىنى ئازايتىشىغا ياردەم بېرىشكە ۋەدە بەردى. ئەمما، شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، قىسقا مۇددەت ئىچىدە «ستارلىڭك» نىڭ ئورنىنى باسالمايدىغانلىقىنى ئېتىراپ قىلدى.

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئۇكرائىنا ئارمىيەسىنىڭ «ستارلىڭك» (Starlink) مۇلازىمىتىنى ۋاقىتلىق توختىتىشقا بۇيرۇق قىلغانلىقىنى رەت قىلدى.

ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى ۋولودىمىر زېلېنسكىي جۈمە (2026-يىلى 16-ئۆكتەبىر) كۈنى بىريۇسسېلدىكى ياۋروپا ئىتتىپاقى باشلىقلار يىغىنىدا سۆز قىلدى.

ئۇ سۈنئىي ھەمراھ مۇلازىمەتلىرىنىڭ ئەسلىگە كەلتۈرۈلۈشكە باشلىغانلىقىنى ئېيتتى.

ئۇكرائىنا مۇشۇ ھەپتە بەزى «ستارلىڭك» ئىنتېرنېت تورىغا چەكلىمە قويۇلغانلىقىنى، بۇنىڭ ئۇكرائىنانىڭ رۇسىيە قىسىملىرىغا قارشى مۇداپىئەلىنىش ئىقتىدارىغا تەسىر يەتكۈزگەنلىكىنى خەۋەر قىلدى.

بۇ چەكلىمە كىيېۋ بىلەن ۋاشىنگتون ئوتتۇرىسىدىكى جىددىيچىلىك قايتا باشلانغان مەزگىلدە يۈز بەردى.  بىراق، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئۇكرائىنا ئارمىيەسىنىڭ «ستارلىڭك» مۇلازىمىتىنى ۋاقىتلىق توختىتىشقا بۇيرۇق قىلغانلىقىنى رەت قىلدى.

ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرى زېلېنسكىينى قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈرگەن بولسىمۇ، ئەمما ياۋروپانىڭ دەرھال تەمىنلىيەلەيدىغان ياردىمىنىڭ چەكلىك ئىكەنلىكىنى ئېتىراپ قىلدى.

فىرانسىيە پىرېزىدېنتى ئېممانۇئېل ماكرون سۆھبەتتىن كېيىن مۇخبىرلارغا: «بىز ئۇكرائىنانىڭ ئۆزىنى قوغداش ئىقتىدارىنى كۈچەيتىشىگە ياردەم بېرىش ئۈچۈن، ئىنتايىن زۆرۈر بولغان سۈنئىي ھەمراھ رەسىملىرى ۋە بالدۇر ئاگاھلاندۇرۇش سىستېمىلىرى بىلەن تەمىنلەشتە قاتتىق تىرىشىۋاتىمىز» دېدى.

ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ تاشقى سىياسەت مەسئۇلى كاجا كاللاس بۇنىڭغا ياۋروپانىڭ تەييار ئەمەسلىكىدىن ئاگاھلاندۇردى. ئۇ: «ستارلىڭك ئۇكرائىنا ئۈچۈن ھەقىقەتەن زۆرۈر، ئەپسۇسكى قىسقا مۇددەت ئىچىدە ياۋروپا بۇنىڭ ئورنىنى تولدۇرالمايدۇ» دېدى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Zelenskyy decries Starlink speed restrictions as US denies involvement

ياۋروپانىڭ سۈنئىي ھەمراھ پىلانلىرى

ياۋروپا ئىتتىپاقى باياناتچىسى توماس رېگنىئېرنىڭ ئېيتىشىچە، ياۋروپا ئىتتىپاقى دۆلەتلىرى ھازىر «GOVSATCOM» پىروگراممىسى ئارقىلىق سۈنئىي ھەمراھ ئالاقە ئىقتىدارىنى بىرلەشتۈرۈپ پايدىلانماقتا. ئىتتىپاق ئۇكرائىنانى بۇ پىروگراممىغا تولۇق كىرگۈزمەكچى. ياۋروپا ئىتتىپاقى يەنە ئۆزىنىڭ سۈنئىي ھەمراھ تورىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش بىلەن بىرگە، كېلەر يىلنىڭ بېشىدا ھەربىي ئېھتىياجنى قاندۇرۇش ئۈچۈن سودا مۇلازىمەتلىرىنىمۇ بۇ پىروگراممىغا قوشۇشنى پىلانلىماقتا.

«IRIS²» دەپ ئاتالغان بۇ تور «ستارلىڭك» قا رىقابەتچى بولۇش ئۈچۈن لايىھەلەنگەن. سۈنئىي ھەمراھنى ئۇچۇرۇش 2029-يىلىغا پىلانلانغان بولۇپ، 2030-يىلى تولۇق ئىشقا كىرىشتۈرۈش نىشان قىلىنغان.

ئۇكرائىنا «SpaceX» شىركىتىنىڭ «Starshield» (ھەربىي سۈنئىي ھەمراھ مۇلازىمىتى) نى جەڭ مەيدانى ئالاقىسى، رۇسىيە ئىگىلىكىدىكى رايونلارغا قىلىنىدىغان ھۇجۇملار ۋە ئۇچقۇ ئۈچۈن ئىشلىتىدۇ. ئۇكرائىنا يەنە شىركەتنىڭ سىستېمىسى «ستارلىڭك» نى ئىشلىتىدۇ، ئەمما ئۇنى ھۇجۇم قىلىش مەقسىتىدە ئىشلىتىشكە رۇخسەت قىلىنمايدۇ.

«SpaceX» نىڭ خوجايىنى ئېلون ماسك 2022-يىلدىن بۇيان ئۇكرائىنا مەسىلىسىدىكى مەيدانىنى كۆپ قېتىم ئۆزگەرتكەن بولۇپ، بۇ ھەپتىدىكى ھەر قانداق دەخلى-تەرۇزنىڭ ئۆزىنىڭ شىركىتىنىڭ ئەمەس، بەلكى ئامېرىكا ھۆكۈمىتىنىڭ مەسئۇلىيىتى ئىكەنلىكىنى ئېيتتى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Musk calls on Zelenskyy to leave office as Ukraine questions US support

چەكلىك تاللاش يوللىرى

ياۋروپانىڭ قوللىشى ياۋروپا ئىتتىپاقى پىروگراممىلىرىدىن ھالقىپ كەتتى. فىرانسىيەنىڭ «Eutelsat» شىركىتى «OneWeb» تورى ئارقىلىق ئۇكرائىناغا سۈنئىي ھەمراھ ئالاقە مۇلازىمىتى بىلەن تەمىنلەيدۇ، ئەمما بۇنىڭ ھۆكۈمەت ۋە ھەربىي ئىشلاردا ئىشلىتىلىشى ھەققىدە كۆپ ئۇچۇر ئاشكارىلىمىدى. قانداقلا بولمىسۇن، ئۇنىڭ 648 سۈنئىي ھەمراھ تۈركۈمى «ستارلىڭك» نىڭ 10 مىڭدىن ئارتۇق سۈنئىي ھەمراھ تورىغا سېلىشتۇرغاندا كۆپ كىچىك.

مۇتەخەسسىسلەرنىڭ خەۋەرلىرىگە قارىغاندا، «OneWeb» ئىقتىدارى چەكلىك ۋە ئىخچام سۈنئىي ھەمراھ تورلىرى كەمچىل بولغانلىقى ئۈچۈن، ئۇچقۇ ۋە يەر يۈزىدىكى ماشىنا-ئادەم ھەرىكەتلىرىنى قوللىيالمايدۇ.

لاتۋىيە باش مىنىستىرى ئاندرىس كۇل بېرگسمۇ ئۇكرائىنانىڭ بۇ مۇلازىمەتكە بولغان بېقىندىلىقىنى تەكىتلەپ: «ستارلىڭك ئۇكرائىنا ئۈچۈن جەڭ قىلىش ياكى قارشىلىق كۆرسىتىشتىكى ئاچقۇچ. بىزنىڭ شۇنداق ئىقتىدارىمىز بار، ئەمما يېتەرلىك ئەمەس» دېدى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - UK and France express support for Ukraine amid growing Trump-Zelenskyy row