سىياسەت
3 مىنۇت ئوقۇش
ئىران ئامېرىكادا ئۇرۇش ھوقۇقى مۇنازىرە قىلىنىۋاتقان بىر پەيتتە ھاۋا مۇداپىئەسىنى ئىشقا كىرىشتۈردى
ئامېرىكا-ئىران جىددىيچىلىكى چوڭقۇرلىشىۋاتقان ۋە ۋاشىنگتون ئۇرۇش ھوقۇقى بېرىشتە دۆلەت مەجلىسىنى چەتكە قېقىشى مۇمكىنلىكىدىن بېشارەت بېرىۋاتقان بىر پەيتتە، تېھران ھاۋا مۇداپىئەسىنى قىسقا مۇددەتلىك ئىشقا كىرىشتۈردى.
ئىران ئامېرىكادا ئۇرۇش ھوقۇقى مۇنازىرە قىلىنىۋاتقان بىر پەيتتە ھاۋا مۇداپىئەسىنى ئىشقا كىرىشتۈردى
ئىران ئامېرىكادا ئۇرۇش ھوقۇقى مۇنازىرە قىلىنىۋاتقان بىر پەيتتە ھاۋا مۇداپىئەسىنى ئىشقا كىرىشتۈردى / Reuters

ئاقساراينىڭ ئىران ئۇرۇشىغا ئالاقىدار دۆلەت مەجلىسى  بېكىتكەن مۇددەت بىلەن چەكلەنمەيدىغانلىقىدىن بېشارەت بېرىشىدىن كېيىن، تېھراننىڭ ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىلىرى پەيشەنبە كۈنى كېچىدە كىچىك تىپتىكى ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانلارغا قارشى ئىشقا سېلىندى.

 تاسنىم  ۋە فارس خەۋەر ئاگېنتلىقلىرى ئىران پايتەختىنىڭ بەزى رايونلىرىدا ئاڭلانغان ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىلىرىنىڭ «كىچىك ھاۋا ئاپپاراتلىرى ۋە چارلاش ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانلىرىغا قارشى» تەخمىنەن 20 مىنۇت بويىچە ئىشلىتىگەنلىكىنى، ئاندىن ئەھۋالنىڭ «نورمال» غا قايتقانلىقىنى خەۋەر قىلدى.

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ھۆكۈمىتى، ئىرانغا قارشى ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن دۆلەت مەجلىسىدىن ھوقۇق ئېلىشقا بېرىلگەن، يېرىم كېچىدە توشىدىغان مۇددەتكە دۇچ كەلگەن ئىدى. بۇ ئەھۋال ئاقساراي بىلەن دۆلەت مەجلىسى ئوتتۇرىسىدا بىر جىددىيچىلىكنى كۈنتەرتىپكە ئېلىپ كەلدى.

ترامپ ھۆكۈمىتى ھوقۇق سوراش ئۈچۈن باشلانغان 60 كۈنلۈك مۇددەتنىڭ، ئۆتكەن ئايدا ئېلان قىلىنغان ئۇرۇش توختىتىش بىلەن ئەمەلىيەتتە توختاپ قالغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.

يۇقىرى دەرىجىلىك بىر ھۆكۈمەت ئەمەلدارى پەيشەنبە كۈنى كېچىدە AFP غا بەرگەن باياناتىدا، 7-ئاپرېلدىكى ئۇرۇش توختىتىشتىن بۇيان ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدا ئوق چىقىرىش ۋەقەسى يۈز بەرمىگەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «ئۇرۇش ھوقۇقى قارارنامىسى نۇقتىسىدىن، 28-فېۋرال شەنبە كۈنى باشلانغان توقۇنۇشلار ئاخىرلاشتى» دېدى.

نومۇسسىزلارچە مەغلۇبىيەت

پەيشەنبە كۈنى ئەتىگەن تەرەپلەردە ئىراننىڭ دىنىي رەھبىرى، ئامېرىكانىڭ نومۇسسىزلارچە بىر مەغلۇبىيەتكە ئۇچرىغانلىقىنى جاكارلىدى ۋە ترامپنىڭ، ئىقتىسادىي جەھەتتىن ئېغىر نەتىجىلەرنى تۇغدۇرىدىغان ئامېرىكا دېڭىز قامالىنىڭ ئايلارچە داۋاملاشتۇرۇلۇشى مۇمكىنلىكى ھەققىدىكى ئاگاھلاندۇرۇشىنى جەڭ ئېلان قىلىش بىلەن رەت قىلدى.

نېفىت باھاسى تۆت يىلدىن بۇيانقى ئەڭ يۇقىرى سەۋىيەگە يەتتى، ئاندىن مۇجتەبا خامىنېيىنىڭ دۆلەت تېلېۋىزىيەسىدە ئوقۇلغان يازما باياناتىدىن بۇرۇن سەل تۆۋەنلىدى. خامىنېيى باياناتىدا، كىرىزىستا ئەمدى كونتروللۇقنىڭ ئىراننىڭ قولىدا ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىپ مۇنداق دېدى:

«بۈگۈن، دۇنيانىڭ زورۋانلىرى رايوندا ئېلىپ بارغان ئەڭ چوڭ ھەربىي ئورۇنلاشتۇرۇشى ۋە تاجاۋۇزچىلىقى ھەمدە ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ پىلانلىرىنىڭ نومۇسسىزلارچە مەغلۇپ بولۇشىدىن ئىككى ئاي ئۆتكەندىن كېيىن، پارس قولتۇقى ۋە ھورمۇز بوغۇزى ئۈچۈن يېڭى بىر سەھىپە ئېچىلىۋاتىدۇ.»

ئۇ، ئىراننىڭ بوغۇزدىكى دېڭىز قاتنىشى ئۈستىدىكى كونتروللۇقىنى مەدھىيەلىدى، ھەمدە ئامېرىكا بولمىغان بىر قولتۇق ئۈچۈن پارلاق كەلگۈسىنى تەسەۋۋۇر قىلىپ، رايونغا يىراقتىن مۇداخىلە قىلغۇچىلارنىڭ «ئۇ يەردە، سۇنىڭ تېگىدىن باشقا ھېچقانداق جايى يوقلۇقىنى» ئېيتتى.

خامىنېيى دادىسى ئەلى خامىنېيى ئۆلگەن تۇنجى ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇملىرىدا يارىلانغان ئىدى ھەمدە مارت ئېيىدا دىنىي رەھبەر سۈپىتىدە دادىسىنىڭ ۋارىسى ئېلان قىلىنغاندىن بۇيان ئاممىنىڭ ئالدىدا كۆرۈلمىگەن ئىدى.

ئامېرىكا ئىككى ھەپتە ئىلگىرى ئىران پورتلىرىغا قامال قىلىشنى باشلىغان ئىدى. ئىران بولسا فېۋرالنىڭ ئاخىرىدا ئوتتۇرا شەرق ئۇرۇشى باشلانغاندىن بۇيان ئىستراتېگىيەلىك ھورمۇز بوغۇزى ئۈستىدىكى بېسىمىنى داۋاملاشتۇرماقتا.

تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ بىر ئەمەلدارىنىڭ AFP غا ئېيتىشىچە، ۋاشىنگتون ئىرانغا خىزمەت قىلىدىغان پاراخوتلارغا قاراتقان قامالىنى داۋاملاشتۇرۇۋاتقان پەيتتە، ھورمۇزدىن بىخەتەر ئۆتۈشنى ماسلاشتۇرۇش ئۈچۈن ئىتتىپاقداش دۆلەتلەر ۋە دېڭىز تىرانسپورتى شىركەتلىرىدىن تەشكىل تاپقان خەلقئارالىق بىر ئىتتىپاق قۇرۇشقا تىرىشماقتا.

ترامپ پەيشەنبە كۈنى ئىتالىيە ۋە ئىسپانىيەدىن ئامېرىكا ئەسكەرلىرىنى چېكىندۈرۈش بىلەن تەھدىت سالدى. بۇنىڭدىن ئىلگىرى گېرمانىيەگە قارىتا شۇنىڭغا ئوخشاش ئاگاھلاندۇرۇشلاردا بولغان ترامپ، ھورمۇز بوغۇزىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئىرانغا قارشى ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھەرىكەتلىرىنى قوللىمىغانلىقى ئۈچۈن ناتو ئىتتىپاقداشلىرىنى ئەيىبلىدى.

ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئۇزارتىلغان ئۇرۇش توختىتىشقا خىلاپلىق قىلىپ، لىۋاننىڭ جەنۇبىدا تۆت كىشىنى ئۆلتۈردى
ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى: ھاماسنىڭ قورالسىزلىنىشى مەسىلىسىدە «ئۈمىدۋار سىگناللار» بار
جەنۇبىي كورېيە خەلقئارا جەمئىيەتنى شىمالىي كورېيە مەسىلىسىدە دەرھال ھەرىكەت قوللىنىشقا چاقىردى
ھىندونېزىيەنىڭ غەربىي جاۋا ئۆلكىسىدە بىر تاكسى سەۋەب بولغان پويىز ۋەقەسىدە 14 كىشى قازا قىلدى
ئامېرىكا ئىران ئاۋىياتسىيە شىركەتلىرىنى قوللىغان كارخانىلارغا ئېمبارگو يۈرگۈزۈلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
بۇرھانەتتىن دۇران: مۇسۇلمان جەمئىيەتلەر ئۆز بايانلىرىنىڭ تىزگىنىنى قولىغا ئېلىشى كېرەك
خىتاي ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ سانائەت سىياسىتىنى ئەيىبلەپ، قارشى تەدبىر قوللىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
تېھران ئامېرىكاغا ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا دائىر تەكلىپلىرىنى سۇندى
مالى مۇداپىئە مىنىستىرى ئەلقائىدە بىلەن ئالاقىسى بار تەشكىلاتنىڭ ھۇجۇمىدا ھاياتىدىن ئايرىلدى
ئىسرائىلىيە ئۆكتىچىلىرى نېتانياھۇغا قارشى بىرلەشمەكتە
ئەردوغان كەچلىك زىياپەتتىكى ھۇجۇمدىن كېيىن ترامپقا ئۇچۇر يوللىدى
ئامېرىكانىڭ «زەھەرلىك چېكىملىك ئەتكەسچىلىكى» گە زەربە بېرىش ھەرىكىتىدە ئۈچ كىشى ئۆلدى
كىم جوڭئۇن رۇسىيەنى تولۇق قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئىسرائىلىيە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە خىلاپ ھالدا لىۋانغا ھۇجۇم قىلىپ 14 كىشىنىڭ جېنىغا زامىن بولدى
خاقان فىدان ئامېرىكا -ئىران سۆھبەتلىرىنى ئىرانلىق ۋە پاكىستانلىق مەنسەپداشلىرى بىلەن مۇزاكىرىلەشتى