مەزكۇر ئىتتىپاق بۇ شىركەتنىڭ ئامېرىكادا ئىشلەنگەن ھەربىي زاپچاسلارنى فىرانسىيە ئارقىلىق ئىسرائىلىيەگە توشۇشقا ياردەم قىلغانلىقىنى بىلدۈردى. FedEx بولسا بۇ ئەيىبلەشلەرنى رەت قىلدى.
ئىسرائىلىيەنىڭ غەززەگە قاراتقان ئۇرۇشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك دەپ قارالغان قورال يۆتكەش ھەرىكەتلىرىگە بولغان تەكشۈرۈشلەر كۈچىيىۋاتقان بىر پەيتتە، FedEx نىڭ فىرانسىيە شۆبىسىنى «قىرغىنچىلىق جىنايىتىگە شېرىك بولۇش» بىلەن ئەيىبلىگەن بىر ئەرزنامە فىرانسىيە دۆلەتلىك تېررورلۇققا قارشى كۈرەش تەپتىش مەھكىمىسىگە سۇنۇلدى.
فىرانسىيە يەھۇدىي تىنچلىق ئىتتىپاقىنىڭ (UJFP) پەخرىي رەئىسى رىچارد ۋاگمەن ئانادولۇ ئاگېنتلىقىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغاندا بەرگەن باياناتىدا، تەشكىلاتنىڭ ئىسرائىلىيە ئارمىيەسىگە ئەۋەتىلگەن ۋە فىرانسىيە ئارقىلىق ئۆتىدىغان يۈكلەردىكى ئەشيا ئوبوروتى رولى سەۋەبىدىن شىركەت ئۈستىدىن سوتقا ئەرز سۇنغانلىقىنى ئاشكارىلىدى.
بۇ ئىتتىپاق ئىسرائىلىيەنىڭ غەززەگە قاراتقان «ئىرقىي قىرغىنچىلىق ئۇرۇشى» غا ۋە «ئىشغال ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا ئېلىپ بېرىلىۋاتقان ئېتنىك تازىلاشنىڭ تېزلىتىلىشى» گە قارشى ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈش بىلەن بىرگە؛ بەزى ئەشيا ئوبوروتى پائالىيەتلىرىنىڭ خەلقئارا قانۇنغا خىلاپ قىلمىش ئىكەنلىكىگە ئىشىنىدىغانلىقىنى ئېيتتى.
ۋاگمەن، ئامېرىكا ئەشيا ئوبوروت شىركىتى FedEx نىڭ «ئىسرائىلىيە ھاۋا ئارمىيەسىگە نۇرغۇن زاپچاسلارنى يۆتكەشتە زور مەسئۇلىيىتى بار» دەپ قارايدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ، بولۇپمۇ Roissy-Charles-de-Gaulle ئايرودۇرۇمى ئارقىلىق «ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىدىن ئىسرائىلىيەگە» تۇتىشىدىغان بىر لىنىيەنى مىسال قىلىپ كۆرسەتتى.
بۇ ئەيىبلەشلەر قىسمەن Urgence Palestine ۋە People’s Embargo for Palestine غا ئوخشىغان غەيرىي ھۆكۈمەت تەشكىلاتلىرى تەرىپىدىن تەييارلانغان بىر دوكلاتقا ئاساسلىنىدۇ. دوكلاتتا 2025-يىلى ئاپرېلدىن ئۆكتەبىرگىچە فىرانسىيە ئارقىلىق ئىشقا ئاشۇرۇلغان 117 يۈك توشۇش ھەرىكىتى ھۆججەتلەشتۈرۈلگەن بولۇپ، بۇلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ئىسرائىلىيە ھەربىي بازىلىرىنى نىشان قىلغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە.
ۋاگمەن FedEx نىڭ «فىرانسىيەدىن ئىسرائىلىيەگە قىلىنىدىغان قانۇنسىز قورال سېتىش ئىشلىرىدا ۋاسىتە بولۇشنى قوبۇل قىلغانلىقىنى» ئىلگىرى سۈردى. ئۇ يەنە، ئۇرۇش قىلىۋاتقان دۆلەتلەرگە قورال ئېكسپورت قىلىش ياكى ترانزىت ئۆتۈشنىڭ ھۆكۈمەتنىڭ تەستىقىغا موھتاج ئىكەنلىكىنى، بۇنداق تەستىقلارنىڭ بېرىلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، فىرانسىيە دائىرىلىرىنىڭ رولى ھەققىدە سوئال پەيدا قىلدى.
شۇ دەۋردىكى قوراللىق كۈچلەر مىنىستىرى، ھازىرقى باش مىنىستىر سېباستىيان لېكورنۇ 2025-يىلى «ئىسرائىلىيەگە فىرانسىيە قوراللىرى سېتىلمىدى» دەپ بايانات بەرگەن ئىدى؛ ۋاگمەن بولسا بۇنى بىر «دۆلەت يالغانچىلىقى» دەپ ئاتىدى.
فىرانسىيە تاراتقۇلىرىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، FedEx نىڭ فىرانسىيە شۆبىسى بۇ ئەيىبلەشلەرنى رەت قىلىپ، خەلقئارالىق قورال ياكى ئوق-دورا توشۇش ئىشلىرىنى قىلمىغانلىقىنى بىلدۈرگەن.
بۇ دەۋا ياۋروپادا خۇسۇسىي شىركەتلەر ۋە ھۆكۈمەتلەرنىڭ ھەربىي تەمىنلەش زەنجىرىدىكى رولى توغرىسىدا مۇنازىرىلەر كۈچىيىۋاتقان ۋە ئىسرائىلىيەگە قورال يەتكۈزۈشنى چەكلەش چاقىرىقى كۆپىيىۋاتقان بىر پەيتكە توغرا كەلدى.
