ئەزەربەيجان خەلقى بۈگۈنكى كۈندىمۇ بۇنىڭدىن 108 يىل ئىلگىرى ئانادولۇدىن قېرىنداشلىرىنىڭ ياردىمىگە كەلگەن تۈرك ئەسكەرلىرىنى ۋە ئۇلارنىڭ قۇماندانى نۇرى پاشانى (قىللىگىل) چىن دىلىدىن ئىپتىخارلىق ۋە مىننەتدارلىق بىلەن ئەسلىمەكتە.
1918 – يىلى 28 – مايدا مۇستەقىللىقىنى ئېلان قىلغان ئەزەربەيجان تۇنجى كېلىشىمنى ئوسمانلى دۆلىتى بىلەن ئىمزالىغان ئىدى. 1918 – يىلى 4 – ئىيۇندا باتۇمدا ئىمزالانغان بۇ كېلىشىم، ئەزەربەيجان بىلەن ئوسمانلى دۆلىتى ئوتتۇرىسىدا سىياسىي، قانۇنىي، سودا ۋە ھەربىي ساھەلەردە دوستانە مۇناسىۋەت ئورنىتىشنى مەقسەت قىلغان.
ئەزەربەيجان مەزكۇر كېلىشىمنىڭ 4 – ماددىسىغا ئاساسەن، ئەنگلىيە كۈچلىرى بىلەن ئەرمەن ۋە بولشېۋىك شايكىلىرىنىڭ بېسىۋېلىشىغا قارشى ئوسمانلى ھۆكۈمىتىدىن ياردەم تەلەپ قىلدى. ئوسمانلى ھۆكۈمىتى بۇ تەلەپنى قوبۇل قىلىپ، ئەينى ۋاقىتتىكى ھەربىي ئىشلار ۋەزىرى ئەنۋەر پاشا ئىنىسى نۇرى پاشانى بىر قوشۇن تەشكىللەپ ئەزەربەيجاننىڭ ياردىمىگە بېرىشقا تەيىنلىدى.
نۇرى پاشا پەلەستىن فىرونتىدىن كەلگەن 106 – ۋە 107 – پىيادە ئەسكەرلەر پولكى ھەمدە 56 – توپچىلار پولكىنىڭ قاتنىشىشى بىلەن «كاۋكاز ئىسلام ئارمىيەسى» نى قۇرۇپ ئەزەربەيجانغا قاراپ يولغا چىقتى.
كاۋكاز ئىسلام ئارمىيەسىنىڭ ئەسكەر سانى ئەزەربەيجان پىلانلىق ئارمىيەسىدىن كەلگەن 1000 كىشىلىك ياردەمچى كۈچ بىلەن قوشۇلۇپ 12 مىڭغا يەتتى. مەزكۇر ئارمىيە ئۆز يۆنىلىشىدىكى گۆيچاي، ساليان، ئاغسۇ ۋە كۈردەمىر قاتارلىق جايلارنى دۈشمەن كۈچلىرىدىن تازىلىغاندىن كېيىن، 1918 – يىلى 15 – سېنتەبىردە 30 سائەت داۋاملاشقان شىددەتلىك جەڭدىن كېيىن باكۇنى ئازاد قىلدى.
ئوسمانلى ئەسكەرلىرى باكۇ خەلقى تەرىپىدىن قىزغىن قارشى ئېلىندى ۋە شەھەردە تەنتەنىلىك پارات ئۆتكۈزۈلدى. باكۇنى قۇتقۇزۇش جەريانىدا كاۋكاز ئىسلام ئارمىيەسىنىڭ 1130 ئەسكىرى شېھىت بولدى. ھازىر ئەزەربەيجاننىڭ باكۇ، شەكى، شاماھى، گۆيچاي، كۈردەمىر، نېفتچالا، ھاجىقابۇل ۋە گۇبا قاتارلىق رايونلىرىدا كاۋكاز ئىسلام ئارمىيەسى شېھىتلىرىنىڭ مەقبەرىلىرى بار.





















