ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرى سكوت بېسسېنت سەيشەنبە (2026-يىلى 10-نويابىر) كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن خىتاينىڭ سۈنئىي ئەقىلدىن كېلىپ چىقىدىغان خەۋپ-خەتەرلەرنى باشقۇرۇش مەسىلىسىدە ھەمكارلىشىدىغانلىقىنى، ئەمما ئارىلىرىدىكى كۆز قاراش ئوخشىماسلىقلىرىغا سەل قارالماسلىقى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.

ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرى سكوت بېسسېنت نىيۇ يوركتا ئۆتكۈزۈلگەن ئامېرىكا-خىتاي مۇناسىۋەتلىرى كومىتېتىنىڭ 60 يىللىقىنى تەبرىكلەش كەچلىك زىياپىتىدە سۆز قىلدى.

ئۇ ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ كۆرسەتمىسىگە ئاساسەن، ئامېرىكا بىلەن خىتاينىڭ ئورتاق خەۋپ-خەتەرلەرنى باشقۇرۇش ۋە سىستېمىلىرى ئوتتۇرىسىدىكى چۈشىنىلمەسلىكلەرنىڭ ئالدىنى ئېلىش مەقسىتىدە، سۈنئىي ئەقىل بويىچە يېڭى سۆھبەت مۇساپىسىنى باشلىغانلىقلىرنى ئېيتتى.

ئۇ: «بۇنىڭدىن باشقا، ئىلغار مودېللار بازارغا سېلىنىشتىن ئىلگىرى ئۇلارنى باھالاش ۋە سىناق قىلىش جەريانىغا دائىر ئەڭ ياخشى ئۇسۇللارنى ئورتاقلىشىشنى، بۇ تېخنىكىنى تىزگىنلەشتە ئادەمنىڭ ھۆكۈم قىلىش ئىقتىدارىنىڭ ئاساس بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىشنى نىشان قىلىۋاتىمىز» دېدى.

ئۇ يەنە، ئىككى تەرەپنىڭ ھەرقايسىسى ئۆز سۈنئىي ئەقىل مودېللىرىغا مۇناسىۋەتلىك ۋەقەلەر يۈز بەرگەندە، يەنە بىر تەرەپنى دەرھال ئاگاھلاندۇرالايدىغان بىۋاسىتە ئالاقە يولى قۇرۇۋاتقانلىقىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئۇ: «ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن خىتاي ئوتتۇرىسىدىكى كۆز قاراش ئوخشىماسلىقلىرى مەسىلىسىدە ھېچقانداق خام خىيالغا بېرىلمەسلىكىمىز كېرەك. مەنپەئەتلىرىمىز ھەمىشە بىردەك چىقمايدۇ، شۇڭا ھەر بىر قىيىن مەسىلىگە تۇتقان پوزىتسىيەمىزمۇ ھەمىشە ئوخشاش بولمايدۇ» دېدى.

سودا تەڭپۇڭسىزلىقىنى بىر تەرەپ قىلىش

بېسسېنت ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى سودا تەڭپۇڭسىزلىقىنىڭ ئۇزۇندىن بۇيان سۈركىلىش مەنبەسى بولۇپ كەلگەنلىكىنى تىلغا ئالدى.

ئۇ: «ئامېرىكانىڭ خىتاي بىلەن بولغان سودا تەڭپۇڭسىزلىقى ئۇزۇندىن بۇيان سۈركىلىش مەنبەسى بولۇپ كەلدى. خىتاينىڭ قىلمىشلىرىغا كۆز يۇمغان ئىلگىرىكى سىياسىي قاتلامغا ئوخشىمايدىغىنى، پىرېزىدېنت ترامپ بۇ مەسىلىلەرنى ھەل قىلىش ئۈچۈن قەتئىي قەدەملەرنى باستى. بۈگۈن ئاخشام شۇنى ئېنىق ۋە كېسىپ ئېيتىپ ئۆتەيكى، تېخىمۇ تەڭپۇڭ بىر مۇناسىۋەتكە قاراپ ئىلگىرىلەۋاتقاندا، بىزنىڭ مەقسىتىمىز مۇناسىۋەتنى پۈتۈنلەي ئۈزۈپ تاشلاش ئەمەس، بەلكى خەۋپ-خەتەرلەرنى ئازايتىشتۇر» دەپ قوشۇمچە قىلدى.

ئۇ ئامېرىكا ئىقتىسادىنىڭ تاشقى تەمىناتقا ئادەتتىن تاشقىرى تايىنىپ قالغانلىقىنى، خىتاي ئىقتىسادىنىڭ بولسا تاشقى ئېھتىياجغا بارغانسېرى تېخىمۇ بەك تايىنىپ تۇرۇپ تەرەققىي قىلىۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ مۇنداق دېدى: «باشقىچە ئېيتقاندا، ئامېرىكا ئۆزى ئىستېمال قىلىدىغان مەھسۇلاتلارنىڭ كۆپ قىسمىنى ئۆزى ئىشلەپچىقىرىشى كېرەك. خىتاي بولسا، ئۆزى ئىشلەپچىقارغان مەھسۇلاتلارنىڭ تېخىمۇ كۆپ قىسمىنى ئۆز ئىچىدە ئىستېمال قىلىشى لازىم. بىرلىكتە تىرىشىش ئارقىلىق، ئارىمىزدىكى تەڭپۇڭسىزلىقلارنى مەڭگۈلۈك قىلىۋالماستىن، ھەر ئىككى دۆلەت ئىقتىسادىنى تېخىمۇ كۈچەيتەلەيمىز.»

ئۇ ترامپ ھۆكۈمىتىنىڭ ئىقتىسادىي قۇدرەتكە قايتىدىن ئەھمىيەت بېرىشىنىڭ سودا شېرىكلىرىگە قارشى دۈشمەنلىك پوزىتسىيەسىدە بولغانلىقنى بىلدۈرمەيدىغانلىقىنى تەكىتلەپ: «ئون نەچچە يىل داۋاملاشقان تەڭپۇڭسىزلىقتىن كېيىن، بىز ھەر ئىككى دۆلەتنىڭ خەلقى پايدىسى ئۈچۈن، ئۆزئارا باراۋەرلىك روھىنى قايتىدىن تىكلەۋاتىمىز» دېدى.

ئۇ ئىككى دۆلەت رەھبىرى ئوتتۇرىسىدا مىيامىدا ئۆتكۈزۈلۈشى پىلانلانغان تۆتىنچى قېتىملىق ئۇچرىشىشتىن ئىلگىرى، كېلەر ھەپتە شېنجېندا ترامپقا ھەمراھ بولىدىغانلىقىنى ۋە خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ بىلەن ئۆتكۈزۈلىدىغان ئۇچرىشىشتا بىرگە بولىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئۇ ئاخىرىدا: «پىرېزىدېنت ترامپ بىلەن خىتاي شى ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن خىتاينىڭ تەڭپۇڭلۇق ۋە ئۆزئارا باراۋەرلىك ئاساسىدا ئىجابىي  مۇناسىۋەت ئورنىتىشى كېرەكلىكى مەسىلىسىدە بىردەك قاراشقا ئىگە» دېدى.