تەيۋەن تېخنىكا ماگناتى TSMC «ئەڭ ئىلغار» 2 نانومېتىرلىق ئۆزەكلەرنى تۈركۈملەپ ئىشلەپچىقىرىشنى باشلىدى
تەيۋەن تېخنىكا ماگناتى TSMC ئەڭ يېڭى 2 نانومېتىرلىق يېرىم ئۆتكۈزگۈچ ئۆزەكلىرىنى تۈركۈملەپ ئىشلەپچىقىرىشقا رەسمىي كىرىشكەنلىكىنى جاكارلىدى.
تەيۋەن تېخنىكا ماگناتى TSMC «ئەڭ ئىلغار» 2 نانومېتىرلىق ئۆزەكلەرنى تۈركۈملەپ ئىشلەپچىقىرىشنى باشلىدى
TSMC has invested in chip fabrication facilities in the United States, Japan and Germany to meet soaring demand for semiconductors. / Reuters

دۇنيادىكى يېرىم ئۆتكۈزگۈچ ۋە سۈنئىي ئەقىل تېخنىكىسىنىڭ ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچى بولغان ئەڭ ئىلغار ئۆزەكلەرنىڭ مۇتلەق كۆپ قىسمىنى ئىشلەپچىقىرىدىغان تەيۋەن تېخنىكا ماگناتى TSMC، چارشەنبە كۈنى فىرانسىيە خەۋەر ئاگېنتلىقىغا بەرگەن بىر باياناتىدا، ئەڭ يېڭى 2 نانومېتىرلىق يېرىم ئۆتكۈزگۈچ ئۆزەكلىرىنى تۈركۈملەپ ئىشلەپچىقىرىشقا رەسمىي كىرىشكەنلىكىنى جاكارلىدى.

TSMC ئەقلىي ئىقتىدارلىق تېلېفونلاردىن تارتىپ باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارغىچە بولغان كەڭ ساھەدە ئىشلىتىلىدىغان ئۆزەكلەرنىڭ دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ھۆددىگەر ئىشلەپچىقارغۇچىسى بولۇپ، خېرىدارلىرى ئارىسىدا Nvidia ۋە Apple قاتارلىق شىركەتلەرمۇ بار. شىركەت تور بېكىتىدە: «TSMC نىڭ 2 نانومېتىرلىق (N2) تېخنىكىسى پىلان بويىچە 2025-يىلىنىڭ 4-پەسىلىدە تۈركۈملەپ ئىشلەپچىقىرىشنى باشلىدى» دېگەن ئىبارىلەرگە ئورۇن بېرىلدى.

شىركەتنىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇ ئۆزەكلەر زىچلىق ۋە ئېنېرگىيە ئۈنۈمى جەھەتتە ساھەدىكى ئەڭ ئىلغار تېخنىكا ھېسابلىنىدۇ. يېڭى تېخنىكا نانو تاختا (nanosheet) ترانزىستور قۇرۇلمىسى ئارقىلىق، كۈنسېرى ئېشىۋاتقان يۇقىرى ئۈنۈملۈك ھېسابلاش ئېھتىياجىنى قاندۇرىدۇ. ئىشلەپچىقىرىش تەيۋەننىڭ شىمالىدىكى خسىنچۇ (Hsinchu) ۋە جەنۇبىدىكى كاۋشيۇڭ (Kaohsiung) دىكى زاۋۇتلاردا ئېلىپ بېرىلىدۇ.

TSMC سۈنئىي ئەقىل ساھەسىدىكى مەبلەغ سېلىش قىزغىنلىقىدىن زور پايدىغا ئېرىشتى. ئامېرىكا تەتقىقات شىركىتى گارتنېر (Gartner) نىڭ مۆلچەرىچە، دۇنيا مىقياسىدا سۈنئىي ئەقىل چىقىملىرى 2025-يىلغىچە 1 تىرىليون 500 مىليارد دوللارغا، 2026-يىلى 2 تىرىليون دوللاردىن ئېشىپ، يەر شارى ئىچكى ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتى (GDP) نىڭ تەخمىنەن %2 سىگە يېتىشى مۇمكىن.

تەيۋەننىڭ ئۆزەك سانائىتىدىكى بۇ ئۈستۈنلۈكى، خىتاينىڭ ئارالنى ئۆزىنىڭ بىر قىسمى دەپ قاراش دەۋاسى ۋە يوشۇرۇن ئىشغالىيەت تەھدىتى ئالدىدا، ئۇنى قوغدايدىغان بىر «كىرىمنىي (سىلىكون) قالقىنى» دەپ قارالماقتا. بۇ ئەھۋال ئامېرىكانىڭ تەيۋەننى قوغدىشى ئۈچۈن مۇھىم سەۋەبلەرنىڭ بىرى بولسىمۇ، خىتاينىڭ ھۇجۇم ئېھتىماللىقى يەر شارى تەمىنلەش زەنجىرىدىكى ئەندىشىلەرنى كۈچەيتىپ، ئىشلەپچىقىرىشنى تەيۋەن سىرتىغا يۆتكەش بېسىمىنى ئاشۇردى.

يېقىندا خىتاي ئارمىيەسى تەيۋەن ئەتراپىدا ھەقىقىي ئوق ئىشلىتىلگەن ھەربىي مانېۋىر ئۆتكۈزۈپ، ئارالنى قامال قىلىش ۋە دېڭىز نىشانلىرىغا ھۇجۇم قىلىش مەشىقلىرىنى قىلدى. تەيبېي دائىرىلىرى بۇ «ئۇرۇش ئويۇنلىرى»نى «قۇتراتقۇلۇق ۋە مەسئۇلىيەتسىزلىك» دەپ ئەيىبلەپ، مانېۋىرنىڭ قامال مەقسىتىگە يېتەلمىگەنلىكىنى بىلدۈردى.

TSMC گەرچە ئامېرىكا، ياپونىيە ۋە گېرمانىيەدە زاۋۇت قۇرۇشقا مەبلەغ سالغان بولسىمۇ، تەيۋەن تاشقى ئىشلار مىنىستىرىنىڭ مۇئاۋىنى فىرانسۇا چىھچۇڭ ۋۇ (Francois Chih-chung Wu) يېقىندا فىرانسىيە خەۋەر ئاگېنتلىقىغا بەرگەن زىيارىتىدە، ئارالنىڭ ئەڭ ئىلغار ئۆزەكلەرنى ئۆز زېمىنىدا ئىشلەپچىقىرىشنى داۋاملاشتۇرۇپ، يەر شارى يېرىم ئۆتكۈزگۈچ ساھەسىدىكى ئورنىنى ساقلاپ قالىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

ئىزدىنىڭ
قۇددۇس ۋالىيلىقى 1300 دىن ئارتۇق ئىسرائىلىيەلىكنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرگەنلىكىنى ئېلان قىلدى
پاكىستان بىلەن ھىندىستاندا شىددەتلىك يامغۇر ئاپەتىرىدە قازا قىلغانلارنىڭ سانى ئاشماقتا
ئاتلانتىك ئوكيانغا چۈشۈپ كەتكەن «Pan Am» ئايروپىلانىنىڭ پارچىلىرى 74 يىلدىن كېيىن تېپىلدى
ئامېرىكا يېڭى بىر نۆۋەتلىك ھاۋا بومباردىمانىنى باشلىدى
يەمەندىكى ھۇسىيلار قىزىل دېڭىزدا سەئۇدى ئەرەبىستان نېفىت پاراخوتلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
ئامېرىكانىڭ ئىراننىڭ خۇزىستان ئۆلكىسىگە قاراتقان باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇملىرىدا 2 كىشى قازا قىلدى
ئامېرىكا قايتىدىن ئىرانغا قارشى «B-1» بومباردىمانچى ئايروپىلانلارنى ئىشلىتىشكە باشلىدى
تېھراندا ھاۋا مۇداپىئە سىستېمىلىرى ئىشقا كىرىشتۈرۈلدى
فىرانسىيەنىڭ جەنۇبىدا تېز تارقالغان ئورمان ئوت ئاپىتى سەۋەبىدىن يۈزلىگەن كىشى تارقاقلاشتۇرۇلدى
گىرېتسىيەدە ئادەتتىن تاشقىرى ئىسسىق سەۋەبىدىن ئوچۇق ھاۋا مەيدانلىرىدا خىزمەت قىلىش چەكلەندى
رۇسىيە: «ئودېسسا پورتىغا ۋە ئۇكرائىنا ئارمىيەسىگە يۈك توشۇيدىغان پاراخوتلارغا ئەجەللىك زەربە بەردۇق»
جەنۇبىي كورېيە ئېمبارگوغا خىلاپلىق قىلغان بىر يۈك پاراخوتىنى مۇسادىرە قىلدى
فىرانسىيە 15 ياشتىن كىچىك بالىلارنىڭ ئاممىۋى تاراتقۇلارغا كىرىشىنى چەكلىدى
ب د ت ئامېرىكا-ئىران جىددىيچىلىكىنى دىپلوماتىك يوللار بىلەن ھەل قىلىشقا چاقىردى
ئۆزبېكىستان ئىقتىسادى يىلنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدا %8.5 ئاشتى