مەدەنىيەت
3 مىنۇت ئوقۇش
چەت ئەلدىكى تۈرك بالىلىرى ئۈچۈن تۈزۈلگەن «تۈرك تىلى ۋە تۈرك مەدەنىيىتى» دەرسلىكلىرى توردا تارقىتىلدى
چەت ئەللەردە ياشاۋاتقان تۈرك بالىلىرىنىڭ ئۆز ئانا تىلى بىلەن بولغان رىشتىنى تېخىمۇ مەھكەملەش مەقسىتىدە مەخسۇس تۈزۈلگەن يەتتە دەرىجىلىك يېڭى دەرسلىك «ئېلىم يېنىمدا» (Ülkem Yanımda) تور سۇپىسىدا رەسمىي ئېلان قىلىندى.
چەت ئەلدىكى تۈرك بالىلىرى ئۈچۈن تۈزۈلگەن «تۈرك تىلى ۋە تۈرك مەدەنىيىتى» دەرسلىكلىرى توردا تارقىتىلدى
(ئارخىپ) چەتئەلدىكى تۈرك بالىلىرى ئۈچۈن تەييارلانغان «تۈرك تىلى ۋە تۈرك مەدەنىيىتى» دەرسلىك كىتابلىرى پايدىلىنىشقا ئېچىۋېتىلدى

تۈركىيە مىللىي مائارىپ مىنىستىرلىقى يېقىندا چەت ئەللەردە يېتىشىۋاتقان تۈرك پەرزەنتلىرى ئۈچۈن قايتىدىن كۆزدىن كەچۈرۈلۈپ، تېخىمۇ مۇكەممەللەشتۈرۈلگەن «تۈرك تىلى ۋە تۈرك مەدەنىيىتى» دەرسلىكلىرىنى كەڭ ئوقۇرمەنلەر بىلەن يۈز كۆرۈشتۈردى.

مىنىستىرلىقنىڭ ئاشكارىلىشىچە، بۇ يۈرۈشلۈك كىتابلارنى ئالىي مائارىپ ۋە چەت ئەل مائارىپى باش ئىدارىسى 2026-يىللىق تۈزىتىلگەن «تۈرك تىلى ۋە تۈرك مەدەنىيىتى دەرسى ئوقۇتۇش پىروگراممىسى» نىڭ تەلىپىگە ئاساسەن يەتتە دەرىجىگە بۆلۈپ قېتىرقىنىپ تەييارلىغان بولۇپ، نۆۋەتتە «ئېلىم يېنىمدا» سۇپىسىغا چىقىرىلغان.

مەزكۇر دەرسلىكلەرنى تۈزۈشتە تىل پەقەت ئالاقە قورالى بولۇپلا قالماستىن، بەلكى ئىنسانلارنىڭ قەلبىنى تۇتاشتۇرىدىغان، شۇنداقلا تارىخ، قىممەتلىك مەدەنىيەت ۋە ئېسىل قىممەت قاراشلارنى ئەۋلادتىن-ئەۋلادقا يەتكۈزىدىغان ئەڭ مۇستەھكەم كۆۋرۈكتۇر، دېگەن چوڭقۇر ئىدىيە يېتەكچى قىلىنغان. دەل مۇشۇ نۇقتىدىن ئېيتقاندا، بۇ كىتابلار چەت ئەللەردىكى ياش تۈرك ئەۋلادلىرىنىڭ تۈركچە سەۋىيەسىنى ئۆستۈرۈشىگە شۇنداقلا ئۆز خەلقىنىڭ مول مەدەنىيەت مىراسلىرىنى يېقىندىن بىلىپ يېتىشىگە ئىنتايىن ياخشى سەھنە ھازىرلاپ بېرىدۇ.

سەككىز دۆلەتتە 50 مىڭغا يېقىن بالا يۈزتۇرا تەلىم ئالماقتا

يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، گېرمانىيە، فىرانسىيە، بېلگىيە، ئەنگلىيە، شىۋىيېتسارىيە، ئىتالىيە ۋە قاراتاغ قاتارلىق ياۋروپادىكى نۇرغۇن دۆلەتلەردە قانات يايدۇرۇلۇپ كېلىۋاتقان بۇ ئەھمىيەتلىك خىزمەتلەرنىڭ كۆلىمى بۇ يىل تېخىمۇ زورايدى.

بولۇپمۇ ياپونىيەدىمۇ يۈزتۇرا تۈركچە ئۆگىتىش دەرسلىرىنىڭ رەسمىي باشلىنىشىغا ئەگىشىپ، نۆۋەتتە سەككىز دۆلەتتە 800 گە يېقىن پىداكار ئوقۇتقۇچى 50 مىڭغا يېقىن بالىغا ئانا تىل مېھىرىنى سىڭدۈرمەكتە.

مۇشۇنداق بىر چوڭ ۋەزىيەتتە، ئوقۇغۇچىلارنى زېرىكتۈرۈپ قويمايدىغان، قىزىقارلىق ۋە جەلپكار قىلىپ لايىھەلەنگەن بۇ يېڭى دەرسلىكلەر تۈركىيە مائارىپىنىڭ كەلگۈسى نىشانىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان «تۈركىيە ئەسىرى مائارىپ مودېلى» نىڭ روھى بويىچە يېڭىدىن ئۆلچەمگە چۈشۈرۈلدى.

ئوقۇغۇچىلارنىڭ ياش ئالاھىدىلىكى ۋە بىلىم قوبۇل قىلىش سەۋىيەسى تولۇق نەزەرگە ئېلىنغان ھالدا تۈزۈلگەن مەزمۇنلار بالىلارنىڭ ئاڭلاش، سۆزلەش، ئوقۇش ۋە يېزىشتىن ئىبارەت تۆت چوڭ ئىقتىدارىنى تەڭ يېتىلدۈرۈشنى ئاساسلىق نىشان قىلىدۇ.

كىتاب بەتلىرىنى ۋاراقلىسىڭىز، مىللىي ۋە دىنىي بايراملارنىڭ تەنتەنىسىدىن تارتىپ ئۆرپ-ئادەتلەر، قەھرىمان تارىخىي شەخسلەر، تەنتەربىيە ھەرىكەتلىرى، يارقىن سەنئەت ئەسەرلىرى، قىزىقارلىق ئەنئەنىۋى ئويۇنلار ھەتتا زامانىۋى پەن-تېخنىكا يېڭىلىقلىرىغىچە بولغان ئىنتايىن مول ۋە رەڭدار تېمىلارنى ئۇچرىتىسىز. بۇنداق قىلىشتىكى مەقسەت — ئوقۇغۇچىلارغا تۈركىيەنىڭ ئېسىل مەدەنىيەت مىراسلىرىنى تونۇتۇش بىلەن بىرگە، ئۇلارنىڭ كىتابتىن ئۆگەنگەنلىرىنى ئۆزىنىڭ كۈندىلىك تۇرمۇشى بىلەن جانلىق بىرلەشتۈرۈشىگە تۈرتكە بولۇشتۇر.

بالىلارنىڭ مەدەنىيەت كىملىكىنى تېپىشىغا يېقىندىن ياردەم بېرىدۇ

جانلىق تېكىستلەر، گۈزەل رەسىملەر ۋە قىزىقارلىق ئەمەلىي پائالىيەتلەر بىلەن بېيىتىلغان بۇ ئۆگىنىش جەريانى ئوقۇغۇچىلاردا كۈچلۈك قىزىقىش ۋە ئىزدىنىش روھىنى ئويغىتىدۇ. شۇنداقلا ئۇلارنى ئۆز ئوي-خىياللىرىنى دادىل ئىپادىلەشكە، باشقىلار بىلەن ئورتاقلىشىشقا ۋە ئۆگەنگەن بىلىملىرىنى تۇرمۇشتا ئەمەلىي قوللىنىشقا رىغبەتلەندۈرىدۇ.

بۇ دەرسلىكلەر يەنە بالىلارنىڭ تۈرك تىلىدا تەپەككۇر قىلىشىنى، مەسىلىلەر ئۈستىدە سوئال قويۇپ ئىزدىنىشىنى ۋە ئۆزىنىڭ كىم ئىكەنلىكىنى، يەنى ئۆز مەدەنىيەت كىملىكىنى توغرا تونۇپ يېتىشىنى ھەسسىلەپ قوللايدۇ. كىتابتىكى يەنە بىر مۇھىم نۇقتا شۇكى، تۈرك تىلى پەقەت مەكتەپ پارتىسىدىلا ئۆگىنىپ قويىدىغان ئاددىي بىر دەرس ئەمەس، بەلكى ئائىلە مېھرىنى، ئۆتمۈش ئەسلىمىلىرىنى ۋە يىلتىزى تېرەن مەدەنىيەتنى بىر-بىرىگە باغلاپ تۇرىدىغان سۇدەك جانلىق بىر بايلىق سۈپىتىدە نامايان قىلىنغان.

خۇلاسىلەپ ئېيتقاندا، بۇ زور قۇرۇلۇش چەت ئەللەردىكى تۈرك بالىلىرىنىڭ ئۆزلىرى ياشاۋاتقان دۆلەتلەردىكى كۆپ خىل مەدەنىيەت مۇھىتى ئىچىدە يەنە ئۆزىنىڭ گۈزەل ئانا تىلى ۋە ئېسىل مەدەنىيىتىنى قوغداپ قېلىشى ئۈچۈن خىزمەت قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئۇ يەنە بالىلارنىڭ باشقىلارنىڭ پەرقىگە ھۆرمەت قىلالايدىغان، ئۆزىنى ۋە ئۆز مىللىتىنى توغرا ھەم چۈشىنىشلىك ئىپادىلەپ بېرەلەيدىغان ساغلام ۋە كامالەتكە يەتكەن شەخسلەردىن بولۇپ يېتىشىپ چىقىشىغا ئۆزگىچە تۆھپە قوشىدۇ.

ئىزدىنىڭ
رۇسىيەدىن ئامېرىكاغا دىزېل توشۇيدىغان تۇنجى ماي توشۇش پاراخوتى يولغا چىقماقچى
ھۇسىيلار گۇرۇھى ئەدەندىكى ھەربىي لاگېرغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
فرانسىيەدىكى نامايىشلاردا 2 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
فرانسىيەدە Mirage 2000D تىپلىق ئۇرۇش ئايروپىلانى چۈشۈپ كەتتى
سۇداندا ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلان ھۇجۇمىدا 153 كىشى قازا قىلدى
شىمالىي كورېيە بىلەن رۇسىيە مائارىپ ساھەسىدىكى ھەمكارلىقنى چوڭقۇرلاشتۇرۇشنى نىشان قىلماقتا
سىپېيس ئېكس بىلەن تېسلا بىرلىشىشى مۇمكىن
ئىنتېرنېت سۈرئىتىنى ئاستىلىتىش بۇيرۇقىنى كىم چۈشۈردى؟
ئىران: قويۇقلاندۇرۇلغان ئۇراننىڭ بىر گىرامىمۇ دۆلىتىمىزدىن چىقىرىلمايدۇ
ئەرەب ئىتتىپاقداش قىسىملىرى: مەدىنە ۋە شەرقىي رايوندا بەش ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى توسۇپ چۈشۈرۈلدى
ترامپ ھۆكۈمىتى 300 مىڭدىن ئارتۇق ۋىزىنى ئەمەلدىن قالدۇرغانلىقىنى ئېلان قىلدى
شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى قارا دېڭىزغا قوشۇمچە ئەسكەر ۋە ھەربىي لازىمەتلىكلەرنى ئەۋەتىدۇ
مېرز: تۈركىيەدىن كەلگەن كۆچمەنلەر گېرمانىيەنى بېيىتتى
ۋىتكوف زېلېنىسكىي بىلەن كۆرۈشكەندىن كېيىن پۇتىنغا يېڭى تىنچلىق تەكلىپىنى سۇنىدۇ
ب د ت: «غەززەدە كىشىلەر ئۈمىدىنى يوقىتىشقا ۋە ئۇنتۇلۇپ قالغاندەك ھېس قىلىشقا باشلىدى»