پىرېزىدېنت ترامپنىڭ ئېيتىشىچە، مادۇرودىن كېيىنكى كاراكاس (ۋېنېزۇئېلا پايتەختى) بىلەن تۈزۈلگەن كېلىشىم ئامېرىكاغا 65 مىليارد ۋارىل ئىسپاتلانغان نېفىت زاپىسىنىڭ كۆپ قىسىمىنىڭ كونتروللۇقىنى بېرىدىكەن؛ مۇۋەققەت رەھبەر دېلسى رودرىگۇز 100 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق يوشۇرۇن مەبلەغنى ئالقىشلىدى.

ترامپ جۈمە (2026-يىلى 28-ئاۋغۇست) كۈنى «ھەقىقىي مېديا» (Truth Social) دا: «ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ئەمدىلا ۋېنېزۇئېلا بىلەن دۇنيا تارىخىدىكى ئەڭ چوڭ نېفىت كېلىشىمىنى ئىمزالىدى!» دەپ يازدى.

ئۇ يەنە مۇنداق دېدى: «مېنىڭ كۆرسەتمەم بويىچە، تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو ۋە ئۇرۇش مىنىستىرى پىت خېگسېت ۋېنېزۇئېلانىڭ يۇقىرى ھۆرمەتكە سازاۋەر مۇۋەققەت پىرېزىدېنتى دېلسى رودرىگۇز بىلەن يېقىندىن ھەمكارلىشىپ، خۇسۇسىي كارخانىلار بىلەن شېرىكچىلىك ئورنىتىش ئارقىلىق، ئامېرىكا باج تاپشۇرغۇچىلىرىغا ھېچقانداق چىقىم تارتقۇرمايلا، ۋېنېزۇئېلادىكى 65 مىليارد ۋارىلدىن ئارتۇق ئىسپاتلانغان نېفىت زاپىسىنىڭ كۆپ قىسىمىنىڭ كونتروللۇقىنى ئامېرىكاغا قولغا كەلتۈردى.»

ترامپ بۇ كېلىشىمنىڭ ئامېرىكا نېفىت زاپىسىنى ئىككى ھەسسىدىن كۆپرەك ئاشۇرىدىغانلىقىنى ئېيتتى. كاراكاس تەرەپ ئارىدىن ئانچە ئۇزۇن ئۆتمەي كېلىشىمنى دەلىللىدى.

ۋېنېزۇئېلانىڭ مۇۋەققەت رەھبىرى دېلسى رودرىگۇز ئىجتىمائىي تاراتقۇدا، بۇ «تارىخىي» كېلىشىمنىڭ «خەلقىنىڭ قايتا تۇغۇلۇشىغا مۇھىم تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقى» نى يازدى ھەمدە «100 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق مەبلەغ ۋە دۆلەت ئۈچۈن 209 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق باج كىرىمى» كېلىش ئېھتىماللىقىنى تەكىتلىدى.

ئامېرىكا 1-ئايدا سابىق پىرېزىدېنت نىكولاس مادۇرونى قولغا ئېلىپ ھاكىمىيەتتىن چۈشۈرگەندىن بۇيان، ۋاشىنگتون ئامېرىكا نېفىت پىششىقلاپ ئىشلەش زاۋۇتلىرىنى ۋېنېزۇئېلا خام نېفىتى بىلەن مۇقىم تەمىنلەشكە تىرىشىپ كەلمەكتە. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئامېرىكانىڭ نېفىت ئېكسپورت قىلغۇچى دۆلەتلەر تەشكىلاتى (OPEC) ئەزاسى بولغان بۇ دۆلەتنىڭ خارابلاشقان ئېنېرگىيە سانائىتىگە مەبلەغ سېلىشىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە. نۆۋەتتە بۇ دۆلەت كۈنىگە تەخمىنەن 1.25 مىليون ۋارىل خام نېفىت ئىشلەپچىقىرىدۇ.

ئامېرىكا ئۆزىنىڭ ئىستراتېگىيەلىك نېفىت زاپىسىنى (SPR) تولۇقلاش ئۈچۈن ھەر خىل ھەل قىلىش چارەلىرىنى، جۈملىدىن ئامېرىكا نېفىت ئىشلەپچىقارغۇچىلىرى بىلەن خام نېفىت ئالماشتۇرۇش مۇمكىنچىلىكى ئۈستىدە ئىزدەنمەكتە.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - US eyes 100-year lease on Venezuela oil fields holding 90 billion barrels

ئامېرىكا زور غەلىبە دەپ تەرىپلىدى

ماركو رۇبىيو بۇ كېلىشىمنىڭ ھەر ئىككى دۆلەت ئۈچۈن «زور غەلىبە» ئىكەنلىكىنى، ۋېنېزۇئېلاغا جەمئىي 100 مىليارد دوللارغا يېقىن خۇسۇسىي مەبلەغ ئېلىپ كېلىدىغانلىقىنى ئېيتتى.

«ۋاشىنگتون پوچتىسى» گېزىتىنىڭ ئىلگىرىكى خەۋىرىگە قارىغاندا، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى 17 ئالاھىدە نېفىتلىكتىكى پاي ھوقۇقىنى نىشانلىغان بولۇپ، بۇلارنىڭ بىر قانچىسى ئۇزۇن يىللىق تاشلىۋىتىش ۋە زۆرۈر تىرانسپورت ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ كەمچىل بولۇشىدىن زىيان تارتقان.

خەۋەردە ئېيتىلىشىچە، تەبىئىي بايلىق كونتروللۇقىنى ۋاشىنگتونغا ئۆتكۈزۈپ بېرىش ئۈچۈن، دۆلەت ئىچىدىكى كۈچلۈك نارازىلىق سەۋەبىدىن ۋېنېزۇئېلا ئاساسىي قانۇنىغا تۈزىتىش كىرگۈزۈشكە توغرا كېلىشى مۇمكىن.

مەزكۇر گېزىتنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، 1-ئايدىكى ۋەزىيەت ئۆزگىرىشىدىن كېيىن، ئامېرىكا ھۆكۈمىتى مەبلەغ جەلپ قىلىشقا تىرىشقان بولسىمۇ، لېكىن ۋېنېزۇئېلانىڭ نېفىت ئىشلەپچىقىرىش مىقدارى ئۆتكەن بىر يىلدا ئاران 200 مىڭ ۋارىل ئەتراپىدا كۆپەيگەن.

ئامېرىكا ئېنېرگىيە مىنىستىرى كىرىس رايتنىڭ (Chris Wright) كېلەر ھەپتە ۋېنېزۇئېلادا زىيارەتتە بولۇشى كۈتۈلمەكتە.